Thách thức trẻ hóa đội ngũ cán bộ thôn, tổ dân phố: Bài toán từ phụ cấp

26/06/2026 Bình Yên

Hiện nay, mức phụ cấp cho trưởng thôn và tổ trưởng tổ dân phố chỉ ở mức 4,9 triệu đồng/tháng. Với mức thu nhập này, công việc tại cơ sở chủ yếu vẫn do người cao tuổi hoặc cán bộ đã nghỉ hưu đảm nhiệm. Ông Bùi Quang Chiển, Tổ trưởng Tổ dân phố số 27, phường Định Công (Hà Nội) chia sẻ: “Với 4,9 triệu đồng/tháng, đây chưa thể gọi là lương. Sống ở Hà Nội với mức này thì người trẻ khó có thể trụ nổi”.

Yêu cầu khắt khe về nhân sự sau sắp xếp

Dựa trên Nghị định 185/2026/NĐ-CP, các địa phương đã ban hành tiêu chí lựa chọn nhân sự phù hợp. Tại Hà Nội, tuổi tối đa của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố thường không quá 70 tuổi. Ban Tổ chức Trung ương cũng ban hành Hướng dẫn 03, yêu cầu việc lựa chọn cán bộ phải đảm bảo hài hòa giữa kế thừa và trẻ hóa, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực và khả năng ứng dụng công nghệ trong chuyển đổi số.

Thực tế “trăm dâu đổ đầu tằm” và khoảng trống kế cận

Dù chủ trương hướng tới trẻ hóa, nhưng thực tế đội ngũ cán bộ không chuyên trách hiện nay vẫn chủ yếu là người cao tuổi. Ông Trần Đình Phú (64 tuổi), Tổ trưởng Tổ dân phố số 16, phường Kim Liên (Hà Nội) cho biết, khi sáp nhập các tổ dân phố, quy mô dân số tăng lên (khoảng 1.270 hộ), khối lượng công việc trở thành thách thức lớn đối với những người đã ngoài 60 tuổi.

Ông Bùi Quang Chiển cũng thừa nhận việc tìm người trẻ thay thế vô cùng khó khăn. Nhiều cán bộ trẻ từng tham gia nhưng sớm xin nghỉ vì công việc quá vất vả, đòi hỏi thời gian lớn và phải xử lý đủ mọi tình huống từ an ninh trật tự đến thủ tục hành chính.

Điểm nghẽn từ thu nhập đến đào tạo

Theo các cán bộ cơ sở, có hai rào cản chính khiến người trẻ ngại tham gia:

Chế độ đãi ngộ: Mức phụ cấp chưa tương xứng với công sức và không đủ để đảm bảo cuộc sống tại các đô thị lớn.
Thiếu hụt đào tạo: Chưa có lộ trình đào tạo nguồn kế cận bài bản, dẫn đến tình trạng “người già gánh việc”.

Ông Phú đề xuất các phường cần mạnh dạn vận động người trẻ, kèm cặp đào tạo và bố trí nhân sự “cắm chốt” tại từng khu vực cũ sau sáp nhập để xử lý công việc nhanh chóng, sâu sát với dân hơn.

Giải pháp nâng cao năng lực và đãi ngộ

Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh, dù không phải cán bộ chuyên trách, nhưng trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố là “cánh tay nối dài” của chính quyền. Do đó, cần chú trọng tập huấn kỹ năng quản lý cộng đồng, chuyển đổi số và có chính sách đãi ngộ xứng đáng hơn.

Đại diện Bộ Nội vụ, ông Nguyễn Hữu Thành cho biết, đối với cán bộ tiếp tục công tác, chính sách hiện nay thực hiện theo Nghị định 185 theo cơ chế khoán phụ cấp, cho phép chính quyền tỉnh quyết định mức cụ thể để đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.