Nạn “vàng tặc” tàn phá rừng phòng hộ Yên Na, Nghệ An: Chính quyền nói gì?
Tình trạng khai thác vàng trái phép không chỉ diễn ra tại khe Huổi Lúc mà còn lan rộng ra nhiều khu vực khác thuộc xã Yên Na, huyện Tương Dương (Nghệ An). Các đối tượng “vàng tặc” ngang nhiên đào bới lòng suối, chân đồi, triệt hạ cây rừng và xâm phạm đất sản xuất của người dân tại Bản Hạt, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về môi trường và an ninh trật tự.
Dù thực trạng diễn ra rầm rộ trong nhiều tháng qua, song phản ứng từ phía chính quyền địa phương lại cho thấy sự bất lực, thiếu quyết liệt và có dấu hiệu bưng bít thông tin.
“Quyết liệt” trên giấy
Việc khai thác vàng trái phép đã để lại những vết thương nham nhở cho rừng phòng hộ Yên Na. Những hố sâu và vách hàm ếch khoét vào lòng núi tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của các phu vàng, đặc biệt khi mùa mưa bão đang đến gần.
Ông Nguyễn Sỹ Hiếu, Phó trưởng Ban Quản lý rừng phòng hộ Tương Dương cho biết, từ tháng 3 đến tháng 5/2026, các đoàn kiểm tra đã nhiều lần ghi nhận tình trạng khai thác vàng trái phép tại tiểu khu 566 (bản Na Cáng) và tiểu khu 575 (bản Huồi Pai). Mới đây nhất, ngày 4/6, lực lượng kiểm lâm vẫn phát hiện các hộ dân sử dụng dụng cụ thô sơ để khai thác vàng trong rừng.
Về phía chính quyền xã Yên Na, ông Thái Lương Thiện, Chủ tịch UBND xã khẳng định quan điểm nghiêm cấm khai thác vàng. Tuy nhiên, ông Nguyễn Hữu Huề, Trưởng Phòng Kinh tế xã Yên Na lại thừa nhận một thực tế đáng kinh ngạc: Dù nạn “vàng tặc” hoành hành nhiều tháng qua, gây thiệt hại ruộng đất và rừng phòng hộ, nhưng địa phương vẫn chưa có bất kỳ báo cáo chính thức nào bằng văn bản gửi lên cấp trên với lý do “đang trong quá trình xử lý”.
Để “cơn sốt vàng” không còn là lời nguyền
Sự im lặng của chính quyền xã Yên Na hoàn toàn trái ngược với các biên bản hiện trường dày cộp được lập bởi các trạm quản lý bảo vệ rừng trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 6/2026. Điều này làm dấy lên nghi vấn về tính minh bạch trong công tác quản lý địa bàn.
Trong ký ức người dân Yên Na, vàng gắn liền với những “lời nguyền” ám ảnh. Giai đoạn 2007-2008, hoạt động khai thác vàng trái phép từng kéo theo nhiều hệ lụy như sập hầm gây chết người, tệ nạn xã hội (ma túy, mại dâm) và ô nhiễm hóa chất độc hại khiến khe suối, đất đai bị hủy hoại.
Năm 2024, khi có dự án khai thác hầm lò quặng vàng gốc tại khu vực xã Yên Na – Yên Tĩnh được đề xuất, 100% người dân được lấy ý kiến đã phản đối kịch liệt. Nếu chính quyền tỉnh Nghệ An không sớm có biện pháp xử lý quyết liệt, tình trạng “vàng tặc” sẽ tiếp tục là mối đe dọa trực tiếp đến môi trường sinh thái và tính mạng người dân.
