Việt Nam xuất siêu NLTS trên 7 tỷ USD: Đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc

Tại họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) sáng 17/6, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp đã công bố thông tin tích cực về tình hình xuất nhập khẩu nông lâm thủy sản (NLTS) của Việt Nam.

Xuất siêu NLTS Việt Nam vượt mốc 7 tỷ USD

Theo báo cáo mới nhất, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam trong tháng 5/2026 ước đạt 6,46 tỷ USD, tăng 1% so với tháng trước và 4,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu NLTS đã đạt 29,82 tỷ USD, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Các thị trường xuất khẩu NLTS chủ lực của Việt Nam trong giai đoạn này bao gồm Trung Quốc (chiếm 20,8%), Mỹ (18,8%) và Nhật Bản (6,9%). Đây là ba đối tác nhập khẩu lớn nhất, đóng góp đáng kể vào tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu NLTS trong tháng 5/2026 ước đạt 4,73 tỷ USD, giảm 5,6% so với tháng trước nhưng lại tăng 17,3% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm, tổng giá trị nhập khẩu NLTS đạt trên 22 tỷ USD, tăng 12,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Nhờ những kết quả trên, cán cân thương mại NLTS của Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt thặng dư ước tính 1,73 tỷ USD, tăng 25% so với tháng 4 nhưng giảm 18,9% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh, tính đến hết tháng 5/2026, xuất siêu nông lâm thủy sản của Việt Nam đã vượt mốc 7 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vị thế là điểm sáng của nền kinh tế.

Đẩy mạnh hoàn thiện Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản

Để tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu nông sản Việt Nam, Bộ NNMT đang tập trung hoàn thiện Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản. Ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ (KHCN), cho biết đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Các hoạt động đã được triển khai bao gồm:

• Tổ chức 10 cuộc họp, hội nghị với các địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và đơn vị cung cấp giải pháp nhằm thống nhất kế hoạch và phương án thực hiện.
• Làm việc trực tiếp với các tập đoàn, doanh nghiệp lớn để triển khai truy xuất nguồn gốc cho các sản phẩm nông sản thực phẩm chủ lực như: lúa, gạo (Thaibinh Seed, Lộc Trời); thịt, trứng, sữa (Dabaco, TH, Thiên Vương); thủy sản; trái cây (Doveco, Nafoods); chè (Tân Cương Xanh, Hương Vân Trà, Eco Valley…), cà phê và nhiều ngành hàng khác.
• Tổ chức 4 lớp tập huấn, hướng dẫn tại Đắk Lắk (2 lần), Đồng Tháp và Hưng Yên (Thái Bình cũ), thu hút hơn 600 đại biểu từ các sở, ngành, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất tham gia.

Kết quả ban đầu cho thấy những tiến triển tích cực:

• Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản (TXNG) đã được xây dựng, thử nghiệm và công bố vào ngày 26/12/2025, hiện đang vận hành tại hai trang web: https://traceviet.mae.gov.vn/ và https://txng.mae.gov.vn/.
• Ứng dụng (apps) cài đặt trên điện thoại cũng đã được phát triển để hỗ trợ người dùng.
• Tính đến ngày 12/6, Hệ thống TXNG đã được triển khai cho 18.500 sản phẩm thuộc 112 nhóm sản phẩm, 919 lô hàng, của 547 nông hộ, 255 vùng trồng và 149 doanh nghiệp tại 26/34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Đặc biệt, trong lĩnh vực xuất khẩu sầu riêng, tính đến ngày 10/5, đã có 3 container của Công ty Thiện Tâm, Công ty Tài 001 và Công ty Hoa Cương được xuất khẩu thành công sang Trung Quốc, đều đã áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Bộ NNMT dự kiến từ ngày 1/7 sẽ tiếp tục triển khai TXNG đối với một số nông sản chủ lực khác như: lúa/gạo (của Thaibinh Seed, Lộc Trời), thịt, trứng, sữa (của Masan, Dabaco, Thiên Vương), dứa, chanh leo (Doveco, Nafoods), chè (từ các doanh nghiệp chè Thái Nguyên) và nhiều sản phẩm tiềm năng khác.

Ông Long cũng cho biết, trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống này bằng cách:

• Báo cáo và đề xuất Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp đồng loạt triển khai truy xuất nguồn gốc nông sản.
• Hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, quy trình nghiệp vụ, chuẩn dữ liệu và cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu.
• Phối hợp với các địa phương, doanh nghiệp và đơn vị liên quan tổ chức triển khai thí điểm truy xuất nguồn gốc sầu riêng phục vụ xuất khẩu.
• Theo dõi, đánh giá quá trình vận hành thực tế để liên tục cải tiến hệ thống và quy trình triển khai.