Quảng Trị: Sáp nhập thôn tại xã Vĩnh Hoàng, bảo tồn văn hóa làng nói trạng

Xã Vĩnh Hoàng (tỉnh Quảng Trị) đang triển khai đề án sắp xếp, tổ chức lại các thôn trên địa bàn, dự kiến giảm từ 23 thôn xuống còn 12 thôn. Quá trình sáp nhập dựa trên các tiêu chí về địa lý liền kề, sự tương đồng về văn hóa, lịch sử và cộng đồng dân cư, nhằm bảo tồn các giá trị truyền thống của vùng đất nổi tiếng với làng nói trạng, dưa hấu, tép nhảy và du lịch biển.

Sáp nhập nhiều thôn nhỏ, 3 thôn được giữ nguyên

Theo đề án, xã Vĩnh Hoàng hiện có 23 thôn với 5.243 hộ dân. Tuy nhiên, chỉ có 5 thôn đạt tiêu chuẩn từ 350 hộ trở lên, 18 thôn còn lại chưa đạt chuẩn theo quy định của Chính phủ. Do đó, địa phương đã xây dựng phương án sáp nhập các thôn có vị trí liền kề và điều kiện kinh tế – xã hội tương đồng.

• Thôn Tứ Chính sáp nhập với Trường Kỳ thành thôn Trường Kỳ mới (405 hộ).
• Thôn Phường Duyệt sáp nhập với Thủy Tú thành thôn Mỹ Tú (392 hộ).
• Thôn Tây 3 sáp nhập với Huỳnh Công Tây thành thôn Huỳnh Công Tây (357 hộ).
• Thôn Đơn Duệ sáp nhập với Linh Đơn thành thôn Vĩnh Hòa (495 hộ).
• Thôn Nam Cường sáp nhập với Nam Hùng thành thôn Hùng Cường (633 hộ).
• Thôn Huỳnh Công Đông sáp nhập với Thủy Trung thành thôn Vĩnh Trung (644 hộ).
• Thôn Mỹ Hội, Tân Thuận và Tân Hòa sáp nhập thành thôn Tân Mỹ (359 hộ).
• Thôn Đông Luật sáp nhập với Thử Luật thành thôn Vĩnh Thái (353 hộ).
• Thôn Tân Mạch, Thái Lai và Mạch Nước sáp nhập thành thôn Bắc Vĩnh Thái (472 hộ).

Ba thôn gồm Hòa Bình (358 hộ), Hiền Dũng (368 hộ) và Nam Phú (407 hộ) được giữ nguyên hiện trạng do đã đáp ứng tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình. Sau khi sắp xếp, toàn xã còn 12 thôn, tất cả đều đạt chuẩn từ 350 hộ trở lên.

Sau sáp nhập, thôn Vĩnh Trung trở thành thôn đông dân nhất với 644 hộ, tiếp theo là Hùng Cường với 633 hộ. Thôn có quy mô nhỏ nhất là Vĩnh Thái với 353 hộ, vẫn đảm bảo vượt ngưỡng tiêu chuẩn quy định.

Chỉ định trưởng thôn lâm thời và xây dựng hương ước mới

Ông Phan Ngọc Khoa – Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hoàng cho biết, sau sáp nhập, mỗi thôn sẽ bố trí không quá 3 người hoạt động không chuyên trách. Đối với các thôn mới, UBND xã có thể chỉ định trưởng thôn lâm thời trong thời gian tối đa 6 tháng để điều hành hoạt động trước khi tổ chức bầu cử chính thức.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng hương ước, quy ước mới trên cơ sở kế thừa các giá trị văn hóa và phong tục tập quán tốt đẹp của các thôn cũ. Điều này mang ý nghĩa thiết thực với Vĩnh Hoàng – vùng đất được hình thành từ bốn xã Vĩnh Hòa, Trung Nam, Vĩnh Tú và Vĩnh Thái vào năm 2025.

Vĩnh Hoàng không chỉ phát triển nông nghiệp ven biển mà còn là cái nôi của “làng nói trạng” – một di sản văn hóa dân gian độc đáo của Quảng Trị đã tồn tại hơn 600 năm. Những câu chuyện trạng như “Lỡ một buổi cày”, chuyện dưa hấu khổng lồ hay “Cá tràu bảy món” không chỉ mang tính giải trí mà còn thể hiện tình yêu quê hương và sự lạc quan của người dân địa phương. Việc sáp nhập thôn vì thế không chỉ nhằm tinh gọn bộ máy mà còn chú trọng giữ gìn bản sắc văn hóa đặc trưng của vùng đất này.