Nông dân Cao Bằng đổi đời nhờ trồng cây mắc ca trên đồi bạc màu

29/06/2026 Bình Yên

Tại xã Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng, những sườn đồi dốc vốn chỉ quen với màu úa vàng của ngô, sắn nay đã được phủ xanh bởi những vườn mắc ca trĩu quả. Loại cây này đang mở ra chương mới trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hứa hẹn biến đất bạc màu thành những nương “vàng xanh” giá trị.

Hướng đi táo bạo của nông dân biên giới

Ông Lăng Văn Then, một trong những người tiên phong tại xóm Tổng Nưa, xã Hạ Lang, chia sẻ về hành trình đưa cây mắc ca về vùng đất này từ năm 2022. Dù ban đầu vấp phải sự hoài nghi từ bà con, ông vẫn quyết tâm thực hiện với hy vọng thoát nghèo. Nhờ sự hỗ trợ từ Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cùng với việc tích cực tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật, vườn mắc ca hơn 100 gốc của ông đã bắt đầu cho thu hoạch bói sau 4 năm chăm sóc.

Sự thành công của gia đình ông Then đã tạo động lực cho nhiều hộ dân khác. Đến nay, xóm Tổng Nưa đã có 12 hộ đầu tư trồng mắc ca với quy mô 7ha. Trên toàn xã Hạ Lang, 45 hộ nghèo và cận nghèo đã tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ để phát triển gần 17 ha mắc ca.

Đặc tính và tiềm năng kinh tế

Theo bà Tô Thị Tấm, cán bộ Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp tổng hợp Hạ Lang, mắc ca là cây thân gỗ lớn, ưa đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng và thoát nước tốt. Cây cần 3-5 năm kiến thiết cơ bản trước khi bước vào giai đoạn kinh doanh. Khi trưởng thành, mỗi ha mắc ca có thể cho thu hoạch từ 3-5 tấn quả tươi mỗi năm, với tuổi thọ khai thác kéo dài hàng chục năm.

Mục tiêu phát triển bền vững tại Cao Bằng

Dù có tiềm năng lớn, việc phát triển cây mắc ca vẫn đối mặt với thách thức về quy hoạch và công nghệ chế biến. Để khắc phục, từ năm 2021, Viện Nghiên cứu Lâm sinh đã triển khai đề tài khoa học nhằm tuyển chọn các dòng mắc ca phù hợp với khí hậu Cao Bằng.

UBND xã Hạ Lang đang quy hoạch mở rộng diện tích trồng tập trung lên 31ha tại 5 xóm: Ngườm Già, Bản Khu, Thôm Quỳnh, Tổng Nưa và Pò Mằn. Đồng thời, địa phương đẩy mạnh kêu gọi doanh nghiệp đầu tư nhà máy sơ chế để nâng cao giá trị hạt mắc ca.

Số liệu từ Chi cục Kiểm lâm tỉnh Cao Bằng cho thấy, toàn tỉnh hiện có trên 300ha mắc ca. Trong chiến lược đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu đạt 2.000ha diện tích trồng mắc ca, bao gồm cả hình thức trồng thuần và trồng xen canh, nhằm hướng tới mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững và nâng cao thu nhập cho đồng bào các dân tộc nơi biên cương.