Nghề nuôi vịt cỏ Trùng Khánh trên dòng sông Quây Sơn đẹp như phim
Dòng sông Quây Sơn uốn lượn hiền hòa với làn nước trong xanh chảy qua các xã Trùng Khánh, Đình Phong, Đàm Thủy (tỉnh Cao Bằng) không chỉ mang lại nguồn lợi thủy lợi mà còn là “cái nôi” nuôi dưỡng giống vịt cỏ Trùng Khánh nổi tiếng. Những đàn vịt tại đây được ví như những chuyên gia “bắt ốc mò cua” giỏi, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân địa phương.
Hiện nay, sau dịp Tết Nguyên đán, người dân đang tích cực tái đàn để chuẩn bị cho thị trường Rằm tháng Bảy sắp tới. Đây không chỉ là nhịp điệu lao động thời vụ mà còn là chiến lược bảo tồn nguồn gen quý và xây dựng thương hiệu nông sản quốc gia.
Bí quyết nuôi vịt cỏ “sạch”, không mùi hôi
Tại xã Đình Phong, ông Hoàng Văn Quyết (xóm Bản Luông) chia sẻ về kinh nghiệm nuôi vịt “thuận tự nhiên”. Với đàn vịt hơn 200 con, ông cho biết vịt được thả trên sông Quây Sơn nên thịt săn chắc, lông mượt. Nhờ nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào như tôm, tép, rong rêu, trứng vịt có lòng đỏ thẫm, bùi ngậy và không tanh. Mỗi quả trứng được bán với giá 6.000 đồng nhưng luôn trong tình trạng “cháy hàng”. Vịt thương phẩm đạt trọng lượng 1,5 – 1,8 kg được thương lái thu mua với giá từ 120.000 đến 150.000 đồng/kg.
Để hạn chế dịch bệnh, ông Quyết tự đầu tư lò ấp trứng tại nhà thay vì mua giống trôi nổi. Tương tự, ông Hoàng Văn Tuyên (xóm Giộc Dao) áp dụng quy trình nuôi kết hợp: 20 ngày đầu dùng cám công nghiệp để tạo khung xương, sau đó chuyển sang thức ăn tự nhiên như thân cây chuối băm nhỏ trộn cám ngô, lúa. Cách làm này giúp thịt vịt thơm ngon, không có mùi hôi.
Bảo tồn nguồn gen và tiềm năng kinh tế
Đối với người dân Cao Bằng, Rằm tháng Bảy là dịp lễ quan trọng, trong đó thịt vịt là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ. Nhu cầu tiêu thụ tăng cao tạo cơ hội lớn cho người chăn nuôi. Thống kê tại 3 xã dọc sông Quây Sơn cho thấy có khoảng 500 hộ chăn nuôi với tổng đàn hơn 20.000 con. Tại xã Đàm Thủy, mô hình này đang giúp nhiều hộ nghèo, cận nghèo vươn lên thoát nghèo bền vững.
Để nâng tầm giá trị, chính quyền địa phương đã chú trọng xây dựng thương hiệu. Năm 2021, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu tập thể “Vịt cỏ Trùng Khánh”. Năm 2023, Viện Chăn nuôi quốc gia cũng phối hợp triển khai đề tài bảo tồn nguồn gen quý này.
Sự hỗ trợ từ các nguồn vốn vay ưu đãi, đặc biệt là dư nợ gần 3 tỷ đồng từ Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Trùng Khánh, đã giúp bà con kiên cố hóa chuồng trại và chuyển đổi tư duy từ chăn nuôi tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa chuyên nghiệp, biến dòng sông Quây Sơn thành “mỏ vàng” kinh tế của địa phương.
