Gia Lai phát triển vùng trồng dừa xiêm hữu cơ năng suất cao, giá trị lớn
Tỉnh Gia Lai hiện sở hữu vùng trồng dừa xiêm lùn xanh với diện tích khoảng 9.250 ha, tập trung chủ yếu tại địa phận tỉnh Bình Định cũ. Cơ cấu cây trồng bao gồm dừa xiêm xanh lấy nước và dừa lấy cơm phục vụ chế biến. Trong đó, diện tích đang cho thu hoạch đạt khoảng 8.805 ha, với sản lượng ước tính hơn 127.000 tấn mỗi năm.
Theo kế hoạch đến năm 2030, tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu nâng diện tích dừa lên 9.500 ha, đồng thời đẩy mạnh canh tác theo hướng hữu cơ để nâng cao giá trị sản phẩm. Theo số liệu từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai), hiện có 115,2 ha dừa đã được chứng nhận hữu cơ, tập trung tại phường Hoài Nhơn, xã Hội Sơn và xã Hòa Hội.
Tăng năng suất, nâng giá trị từ mô hình trồng dừa hữu cơ
Việc chuyển đổi sang canh tác hữu cơ không chỉ giúp cây dừa phát triển bền vững mà còn cải thiện đáng kể thu nhập cho người dân. Tại xã Hòa Hội, địa phương hiện có 625 ha dừa xiêm, trong đó 15 ha đã đạt chứng nhận hữu cơ. Nhờ áp dụng quy trình chăm sóc hữu cơ, năng suất dừa duy trì ổn định từ 80 – 120 quả/cây/năm. Dù năm 2025 chịu ảnh hưởng của mưa bão khiến lợi nhuận giảm còn khoảng 80 – 100 triệu đồng/ha/năm, nhưng đây vẫn là mô hình kinh tế hiệu quả.
Ông Nguyễn Văn Bình (thôn Hòa Đại, xã Hòa Hội) chia sẻ, nhờ sử dụng phân bò ủ hoai và thuốc bảo vệ thực vật sinh học, vườn dừa 1 ha của gia đình phát triển tốt, mang lại lợi nhuận hơn 100 triệu đồng/ha/năm với giá bán từ 7.000 – 10.000 đồng/quả.
Tại xã Hội Sơn, dù sản lượng năm nay giảm do thời tiết (đạt 100 – 120 quả/cây) so với mức 170 – 200 quả/cây những năm trước, người dân vẫn đạt lãi từ 80 – 90 triệu đồng/ha/năm. Ông Nguyễn Văn Minh (thôn An Điềm) cho biết, từ khi tham gia mô hình thâm canh dừa hữu cơ của Trung tâm Khuyến nông tỉnh, cây dừa cho nước ngọt đậm hơn, giúp gia đình đạt lợi nhuận khoảng 35 triệu đồng từ 70 cây dừa trong năm 2025.
Bên cạnh đó, HTX Nông nghiệp Ngọc An (phường Hoài Nhơn) đang liên kết với nông dân phát triển 100 ha dừa hữu cơ (khoảng 10.000 cây) để phục vụ chế biến sâu như dầu dừa và bánh tráng nước dừa, với giá thu mua ổn định từ 6.000 – 15.000 đồng/quả.
Hình thành vùng dừa hữu cơ bền vững
Định hướng của ngành nông nghiệp Gia Lai là áp dụng tiêu chuẩn hữu cơ, gắn sản xuất với chế biến. Tỉnh sẽ tập trung ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao năng suất, chuyển đổi vườn dừa già cỗi sang giống dừa lấy nước giá trị cao và phát triển các sản phẩm OCOP.
Giai đoạn 2022 – 2025, Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã triển khai 9 mô hình thâm canh dừa hữu cơ cho hơn 150 hộ dân tại các khu vực Hoài Nhơn, Hoài Nhơn Nam, Tam Quan, Hoài Ân, Hội Sơn và Phù Cát. Kết quả cho thấy năng suất tại các mô hình này cao hơn diện tích đối chứng từ 10 – 15%.
Ông Lê Hoài Lam – Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật – khẳng định tỉnh sẽ tiếp tục duy trì và phát triển vùng trồng dừa theo hướng thâm canh, trồng xen, nuôi xen; chú trọng bảo tồn các giống dừa bản địa như dừa Tam Quan để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
