Lộ trình sắp xếp thôn, tổ dân phố tại Ninh Bình: Vì sao xã Lý Nhân không sáp nhập?
Thực trạng quy mô thôn, tổ dân phố tại Ninh Bình trước khi sắp xếp
Theo số liệu từ UBND tỉnh Ninh Bình, trước thời điểm thực hiện tinh gọn, toàn tỉnh có 4.482 thôn, tổ dân phố, bao gồm 3.259 thôn thuộc 97 xã và 1.223 tổ dân phố thuộc 32 phường. Quy mô các đơn vị này hiện còn phân tán, bình quân 33 thôn/xã và 38 tổ dân phố/phường.
Sự chênh lệch về dân cư giữa các khu vực là rất lớn. Tại khu vực đô thị, chỉ có 117 tổ dân phố đạt quy mô trên 550 hộ (chiếm 9,57%), trong đó tổ dân phố Văn Lâm (phường Nam Hoa Lư) có quy mô lớn nhất với 1.363 hộ. Ngược lại, có tới 1.106/1.223 tổ dân phố có quy mô dưới 550 hộ (chiếm 90,43%), thấp nhất là tổ dân phố Sòng Vặn (phường Tam Điệp) chỉ có 34 hộ.
Tương tự tại khu vực nông thôn, toàn tỉnh có 506 thôn quy mô trên 400 hộ (chiếm 15,53%), cao nhất là thôn Bồng Lạng (xã Thanh Lâm) với 956 hộ. Trong khi đó, có 2.753 thôn dưới chuẩn 400 hộ (chiếm 84,47%), điển hình là thôn Sấm 3 (xã Cúc Phương) với 32 hộ và thôn Yên Hoá (xã Đồng Thái) với 39 hộ.
Mục tiêu tinh gọn 2.729 đầu mối thôn, tổ dân phố
Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, phương án năm 2026 đặt mục tiêu sắp xếp tại 128 xã, phường, đưa tổng số 4.482 thôn, tổ dân phố hiện tại về còn 1.753 đơn vị (gồm 1.249 thôn và 504 tổ dân phố). Như vậy, Ninh Bình sẽ giảm 2.729 đầu mối, tương ứng tỷ lệ tinh giảm 60,89%.
Phương án sáp nhập được tính toán linh hoạt:
- Sáp nhập 2 thành 1: 685 đơn vị mới từ 1.370 đơn vị cũ.
- Sáp nhập 3 thành 1: 488 đơn vị mới từ 1.464 đơn vị cũ.
- Sáp nhập 4 thành 1: 241 đơn vị mới từ 964 đơn vị cũ.
Ngoài ra, tỉnh giải thể 2 thôn để chuyển giao quản lý: Thôn Thuận Phong (xã Đại Hoàng) về phường Tây Hoa Lư và thôn Phú Cường (xã Cát Thành) về xã Hải Anh. Tỉnh cũng giữ nguyên trạng 237 đơn vị, trong đó thực hiện đổi tên 56 đơn vị.
Lý do xã Lý Nhân và 8 thôn, tổ dân phố được giữ nguyên
Điểm nổi bật trong phương án là sự linh hoạt, không cào bằng. Xã Lý Nhân không thực hiện sắp xếp do tất cả các thôn tại đây đều đã đảm bảo tiêu chuẩn quy mô số hộ theo quy định.
Bên cạnh đó, 8 thôn, tổ dân phố khác được đặc cách không sáp nhập gồm: Thôn Giáp Nhì (xã Nam Trực); Thôn Cao Thắng (xã Gia Tường); Thôn 2 và thôn 5 (xã Kim Đông); Thôn Đại Vũ, thôn Hưng Vượng và thôn Vũ Bản (xã Bình Giang); Tổ dân phố Hào Phú (phường Đông Hoa Lư).
Lý do giữ nguyên là bởi các địa phương này có địa hình chia cắt, bị bao quanh bởi núi đá vôi, hoặc nằm ở khu vực biệt lập, giao thông đi lại khó khăn. Việc sáp nhập khiên cưỡng tại những nơi có yếu tố đặc thù về phong tục, tập quán, tôn giáo sẽ ảnh hưởng đến đời sống và tâm lý nhân dân.
Kiện toàn tổ chức Đảng và bộ máy đoàn thể
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình đang chỉ đạo kiện toàn hệ thống chính trị theo mô hình mới. Hiện tỉnh có 4.440 chi bộ thôn, tổ dân phố với 150.187 đảng viên. Sau khi sắp xếp, các tổ chức Đảng sẽ được kiện toàn để nâng cao năng lực lãnh đạo, chấm dứt tình trạng sinh hoạt ghép. Tỉnh cam kết đảm bảo bố trí đầy đủ Ban Công tác Mặt trận và các Chi hội đoàn thể, không để gián đoạn công tác quản lý ở cơ sở.
