El Nino có thể mạnh nhất trong 70 năm: Ngành thủy lợi chủ động kịch bản ứng phó

20/06/2026 Bình Yên

Chủ động phương án ứng phó với El Nino

Tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ngày 17/6, bà Đặng Thanh Mai, Phó cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn cho biết, xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh dao động từ 60-65%. Hiện tượng này có khả năng nằm trong nhóm mạnh nhất kể từ năm 1950.

Dự báo trong những tháng cuối năm 2026, nền nhiệt độ trên cả nước sẽ cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C. Đặc biệt, trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, nhiệt độ có thể tăng từ 1,0-2,0 độ C. Trước tình hình này, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đã sớm xây dựng các kịch bản điều tiết nước và phòng chống hạn hán.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý vận hành công trình và tưới tiêu (Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi) cho biết, dù El Nino đã chính thức xuất hiện từ tháng 6/2026, nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp hiện vẫn trong tầm kiểm soát.

Mặc dù lượng mưa từ đầu năm đến nay thiếu hụt so với trung bình nhiều năm, nhưng nhờ công tác điều tiết nước hiệu quả, các hồ chứa vẫn duy trì mức tích trữ khả quan. Tại khu vực Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ, lượng nước trong các hồ chứa hiện cao hơn trung bình nhiều năm từ 3 đến 5%. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh El Nino đang có xu hướng tác động mạnh.

Về tình trạng hạn hán, từ đầu năm đến nay, một số khu vực tại Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ có xảy ra tình trạng thiếu nước cục bộ, nhưng diện tích ảnh hưởng chỉ chiếm khoảng 0,1 – 0,2%. Tại Đồng bằng sông Cửu Long, xâm nhập mặn đang ở mức tương đương trung bình nhiều năm và đã qua đỉnh, không gây thiệt hại lớn nhờ hệ thống công trình kiểm soát mặn được đầu tư hoàn thiện.

Ông Hùng nhấn mạnh: “Hiện tại, ngoại trừ khu vực Trung Bộ đang trong mùa khô, các vùng khác trên cả nước đã bước vào mùa mưa. Do đó, nguy cơ ngập úng hiện tại đáng lo ngại hơn là hạn hán”. Về dự báo thiếu nước vụ hè thu, khoảng 5.000 – 8.000 ha tại Bắc Trung Bộ và 3.000 ha tại Nam Trung Bộ có nguy cơ thiếu nước, đây là số liệu để các địa phương chuẩn bị phương án ứng phó kịp thời.

Xây dựng kịch bản chi tiết cho từng vùng

Cơ quan quản lý đang đặc biệt chú trọng giai đoạn cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Mức độ tác động của El Nino sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến của mùa mưa sắp tới. Dự kiến đến tháng 9, các cơ quan chuyên môn sẽ có thông tin dự báo sớm hơn để các địa phương triển khai giải pháp phù hợp.

Dựa trên kinh nghiệm từ các đợt El Nino trước đây (như giai đoạn 2015-2016 và 2019-2020), ngành thủy lợi đã xây dựng kịch bản nền cho từng vùng sản xuất. Ông Hùng cho biết: “Với xác suất 63% xuất hiện ‘siêu El Nino’, điều quan trọng nhất lúc này là tận dụng tối đa thời gian còn lại của mùa mưa để tích trữ nguồn nước và hoàn thiện các kịch bản ứng phó”.

Quy trình chỉ đạo đã được chuẩn hóa, phân định rõ trách nhiệm trước, trong và sau thiên tai. Trong trường hợp hạn hán nghiêm trọng, thứ tự ưu tiên phân phối nước sẽ là: sinh hoạt, chăn nuôi, cây trồng giá trị kinh tế cao, sau đó mới đến các loại cây trồng ngắn ngày.