Angola hợp tác Việt Nam khai thác 17% đất canh tác, đẩy mạnh khuyến nông
Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam từ ngày 15 đến 22/6/2026, Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Cộng hòa Angola, do Bộ trưởng Isaac Francisco Maria dos Anjos dẫn đầu, đã có buổi làm việc với Trung tâm Khuyến nông quốc gia vào chiều 16/6.
Đây là hoạt động trọng tâm nhằm cụ thể hóa Kế hoạch hành động hợp tác nông nghiệp giai đoạn 2025 – 2030 giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Angola, được ký kết trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Chủ tịch nước Lương Cường tới Angola vào tháng 8/2025.
Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm khuyến nông thành công
Tại buổi làm việc, ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia và Phó Trưởng nhóm Công tác hợp tác Nam – Nam, nhấn mạnh mối quan hệ truyền thống giữa hai nước. Ông nhắc lại chuyến làm việc tại Angola vào tháng 12/2025, nơi Nhóm Công tác hợp tác Nam – Nam đã thống nhất ưu tiên các lĩnh vực khuyến nông, chuyển giao công nghệ và tổ chức sản xuất.
Ông Thanh khẳng định, hệ thống khuyến nông là yếu tố then chốt giúp nông nghiệp Việt Nam chuyển mình từ một quốc gia thiếu lương thực thành cường quốc xuất khẩu nông sản. Với 33 năm phát triển, hệ thống này đã xây dựng mạng lưới phủ khắp từ Trung ương đến địa phương, với khoảng 5.300 cán bộ chuyên trách và sự tham gia của các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức chính trị – xã hội và quốc tế.
Lực lượng khuyến nông đóng vai trò hướng dẫn trực tiếp nông dân, từ quy trình sản xuất đáp ứng thị trường xuất khẩu, chuyển đổi tư duy từ an ninh lương thực sang kinh tế thị trường, đến ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và liên kết sản xuất hàng hóa lớn thông qua các tổ hợp tác, hợp tác xã.
Đối với các dự án tại Angola, ông Thanh đề xuất cách tiếp cận mới: “Cuối tháng này, một đoàn gồm 5 chuyên gia giàu kinh nghiệm, do ông Nguyễn Trọng Khanh, nguyên Viện trưởng Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm dẫn đầu, sẽ sang Angola khảo sát thực địa. Chúng tôi sẽ phối hợp cùng Tập đoàn Xuân Thiện xây dựng dự án tổng thể, tích hợp các giải pháp về lúa gạo, sắn và cây công nghiệp.” Việt Nam cam kết không chỉ hỗ trợ kỹ thuật đơn lẻ mà còn đồng hành cùng Angola trong việc tổ chức hệ thống và phát triển nguồn nhân lực, đảm bảo tính bền vững của các quy trình công nghệ.
Angola mong muốn đẩy mạnh hợp tác nông nghiệp
Bộ trưởng Isaac Francisco Maria dos Anjos bày tỏ sự quan tâm đặc biệt tới kinh nghiệm của Việt Nam trong chuyển đổi tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp; phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh; và xây dựng chuỗi sản xuất, tiêu thụ nông lâm thủy sản.
Hai bên đã thảo luận các định hướng triển khai, tập trung vào:
- Xây dựng mô hình trình diễn khuyến nông.
- Đào tạo, tập huấn thực hành cho cán bộ kỹ thuật và nông dân Angola.
- Phát triển mạng lưới khuyến nông từ Trung ương đến cơ sở.
- Chia sẻ kinh nghiệm xây dựng mô hình liên kết nông hộ – hợp tác xã – doanh nghiệp theo chuỗi giá trị.
Những kinh nghiệm này, được Việt Nam tích lũy qua nhiều năm, sẵn sàng chia sẻ với Angola trên tinh thần hợp tác Nam – Nam vì sự phát triển bền vững.
Tiềm năng và cam kết đầu tư từ Việt Nam
Trước đó, vào sáng cùng ngày 16/6, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng (Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam) đã hội đàm với Bộ trưởng Isaac Francisco Maria dos Anjos. Bộ trưởng Angola cho biết nước này hiện mới khai thác khoảng 17% diện tích đất canh tác sẵn có và sở hữu 67 lưu vực sông. Mỗi năm, Angola phải chi khoảng 2,4 tỷ USD để nhập khẩu lương thực, do đó đặt mục tiêu tăng cường sản xuất trong nước.
Phía Angola mong muốn nhận được hỗ trợ kỹ thuật từ Việt Nam để khai thác hiệu quả tiềm năng nông nghiệp, đặc biệt là dự án sản xuất lúa gạo tại tỉnh Lunar, đã được tài trợ nghiên cứu tiền khả thi từ năm 2015. Theo đề xuất, sản lượng từ dự án có thể phân chia 60% cho xuất khẩu (do nhà đầu tư Việt Nam thực hiện) và 40% phục vụ thị trường nội địa. Angola cũng đánh giá cao khoản đầu tư của Tập đoàn Xuân Thiện trong lĩnh vực sản xuất sắn quy mô lớn.
Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng khẳng định Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ Angola phát triển trồng trọt, chăn nuôi, cử chuyên gia nông lâm nghiệp và khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam đầu tư. Ông nhấn mạnh vai trò của khuyến nông là cầu nối đưa công nghệ đến nông dân, giúp nâng cao năng suất, phát triển nguồn nhân lực và đảm bảo tính bền vững cho các dự án.
Việt Nam cũng mong muốn cùng Angola thúc đẩy các dự án phát triển nông nghiệp quy mô lớn gắn với chế biến nông sản tại chỗ, phát triển vùng nguyên liệu bền vững, trồng/phục hồi rừng và lâm nghiệp bền vững, chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng.
Để tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác lâu dài, Việt Nam đề xuất các cơ chế hỗ trợ như tạo luồng xanh trong thủ tục xuất nhập cảnh cho chuyên gia; đơn giản hóa thủ tục cấp giấy phép lao động; xem xét miễn thị thực cho công dân Việt Nam; đảm bảo quyền chuyển lợi nhuận hợp pháp của doanh nghiệp; áp dụng cơ chế giao đất nông nghiệp; và đảm bảo an ninh, an toàn cho người và tài sản của các doanh nghiệp đầu tư.
Dự án đầu tư cụ thể của Tập đoàn Xuân Thiện
Công ty TNHH TM & Nông nghiệp Khang An (thuộc Tập đoàn Xuân Thiện), phối hợp với Viện Thổ nhưỡng Nông hóa và Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, đang triển khai “Dự án sản xuất phân bón và quản lý dinh dưỡng cây trồng cho vùng trồng sắn và rừng bạch đàn tại Angola giai đoạn I (2025-2035)”.
Mục tiêu của dự án là xây dựng vùng nguyên liệu 500.000ha sắn phục vụ chế biến tinh bột và công nghiệp thực phẩm, cùng 1.000.000ha rừng bạch đàn cho chuỗi sản xuất gang thỏi xanh, bột giấy, hướng tới kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.
Trong giai đoạn 2025-2030, Tập đoàn Xuân Thiện sẽ đầu tư hai nhà máy phân hữu cơ tại tỉnh Cuanza Sul và Cuando Cubango, tổng công suất trên 500.000 tấn/năm, phục vụ trực tiếp vùng nguyên liệu. Từ năm 2030-2035, Tập đoàn đặt mục tiêu mở rộng sang phân bón hóa học và NPK, hình thành chuỗi cung ứng phân bón tự chủ cho thị trường Angola và khu vực Tây Phi.
