Nông nghiệp tái sinh: Hướng đi bền vững cho cây hồ tiêu Đồng Nai
Từng đối mặt với tình trạng đất bạc màu và sâu bệnh do lạm dụng phân bón hóa học, nhiều vườn hồ tiêu tại Đồng Nai đã chuyển mình mạnh mẽ nhờ áp dụng nông nghiệp tái sinh. Việc giữ cỏ, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và chất thải chăn nuôi đang giúp nông dân “nuôi đất”, từ đó nâng cao chất lượng nông sản và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe.
Nông nghiệp tái sinh bắt đầu từ việc trả lại sự sống cho đất
Điển hình như vườn tiêu của chị Đỗ Thị Liên (xã Lộc Quang), mô hình “tiêu – trụ sống – dê” đã tạo ra một chu trình tuần hoàn khép kín hiệu quả. Cây tiêu được trồng trên trụ sống, lá tỉa từ trụ được dùng làm thức ăn cho dê, và phân dê sau khi ủ vi sinh lại trở thành nguồn phân bón hữu cơ quý giá cho vườn.
Kết quả, đất trở nên tơi xốp, hệ vi sinh vật phục hồi, giúp cây tiêu khỏe mạnh và năng suất ổn định đạt 3-4 tấn hạt mỗi năm trên diện tích hơn 2.000 trụ. Mô hình này không chỉ giúp gia đình chị Liên tiết kiệm 20-30% chi phí sản xuất mà còn cải thiện độ phì nhiêu của đất một cách bền vững.
Ông Phạm Thành Chung, Giám đốc HTX Hồ tiêu hữu cơ Lộc Quang, nhấn mạnh rằng cốt lõi của nông nghiệp tái sinh là ưu tiên sức khỏe của đất. HTX hiện có 12 thành viên với 29ha hồ tiêu, áp dụng nghiêm ngặt quy trình sử dụng phân hữu cơ, nấm đối kháng Trichoderma và hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ vậy, sản phẩm của HTX đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao và 4 sao, được thị trường đánh giá cao.
Nông nghiệp tái sinh giúp hồ tiêu Đồng Nai nâng sức cạnh tranh
Tại Đồng Nai, nhiều đơn vị như HTX Nông nghiệp Lâm San cũng đang phối hợp với Hiệp hội Gia vị châu Âu để triển khai sản xuất bền vững. Việc trồng xen canh cây họ đậu, ca cao, bơ, sầu riêng kết hợp với trụ sống là cây gòn tạo nên hệ sinh thái đa tầng, giúp cải thiện vi khí hậu và tăng khả năng hấp thụ carbon.
Theo số liệu từ Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), năm 2025, Việt Nam sở hữu khoảng 111.000ha hồ tiêu với sản lượng 170.000 tấn. Kim ngạch xuất khẩu hồ tiêu và gia vị đạt hơn 2,1 tỷ USD. Tuy nhiên, các thị trường quốc tế đang đặt ra những yêu cầu khắt khe về giảm phát thải và truy xuất nguồn gốc.
Ông Lê Việt Anh, Tổng Thư ký VPSA, khẳng định nông nghiệp tái sinh không còn là lựa chọn đơn thuần mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để ngành hồ tiêu nâng cao sức cạnh tranh. Dù vẫn còn những thách thức về quy mô nhỏ lẻ và chi phí đầu tư, nhưng các mô hình canh tác bền vững đang cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt, với lợi nhuận từ mô hình trồng xen canh có thể đạt trên 250 triệu đồng/ha.
