Nông dân Lâm Đồng “trắng tay” vì chạy theo phong trào trồng sầu riêng Musaking

05/07/2026 Bình Yên

Nhiều hộ nông dân tại khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng đang phải đối mặt với thiệt hại kinh tế nặng nề sau khi đầu tư ồ ạt vào cây sầu riêng theo phong trào.

Điển hình như trường hợp của ông Lầu Bá Ửng, ngụ tại tổ dân phố Phú Xuân, phường Đông Gia Nghĩa. Năm 2020, nghe theo những lời đồn thổi về giá trị kinh tế cao của giống sầu riêng Musaking – loại giống được cho là ngon nhất với giá bán có thời điểm vượt mức 100.000 đồng/kg – ông đã quyết định đầu tư lớn.

Ông Ửng chia sẻ, chi phí cây giống thời điểm đó rất đắt đỏ, lên tới 150.000 đồng/cây, tương đương 15 triệu đồng cho 100 cây giống. Sau 5 năm dày công chăm sóc, khi cây bắt đầu cho trái, ông mới nhận ra giống cây này không phù hợp với thổ nhưỡng và khí hậu địa phương. Vào mùa mưa, trái sầu riêng bị sượng nước, không lên màu và xuất hiện các chấm trắng, khiến chất lượng cơm không ngon, năng suất thấp và giá bán tại chỗ không đạt kỳ vọng.

Tính toán tổng chi phí bao gồm giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật cho 100 gốc sầu riêng lên tới khoảng 300 triệu đồng, ông Ửng đành ngậm ngùi cắt bỏ để ghép cải tạo giống mới. Ông cho biết đây là cách duy nhất để cứu vãn tình thế nhờ tận dụng bộ gốc đã phát triển mạnh.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra với ông Nguyễn Văn Vương ở thôn 5, xã Trường Xuân. Ông đã quyết định sang nhượng lại 2 ha vườn sầu riêng đang trong thời kỳ kinh doanh. Theo ông Vương, sầu riêng là loại cây “khó tính”, rất nhạy cảm với thời tiết, đặc biệt là giai đoạn ra hoa, đậu trái non và thu hoạch. Dù đã tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật, ông vẫn cảm thấy quá khó khăn để duy trì vườn cây hiệu quả. Sau nhiều vụ thu hoạch lợi nhuận thấp, ông chọn cách chuyển đổi sang mô hình kinh tế khác.

Hệ lụy từ việc phát triển diện tích sầu riêng ồ ạt

Diện tích sầu riêng tại các xã, phường khu vực phía Tây Lâm Đồng hiện đạt khoảng 13.000 ha, tăng hơn 1.000 ha so với năm 2024. Sự bùng nổ này bắt nguồn từ cơ hội xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc từ tháng 7/2022, khiến giá sầu riêng duy trì ở mức cao trong thời gian qua.

Tuy nhiên, sự phát triển quá nóng đã bộc lộ nhiều hệ lụy:

Người dân thiếu kinh nghiệm và kỹ thuật canh tác.
Lựa chọn giống không phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương.
Chất lượng nông sản không đồng đều, ảnh hưởng đến uy tín chung của ngành hàng khi xuất khẩu.

Các chuyên gia khuyến cáo, thay vì chạy theo phong trào, nông dân cần tính toán kỹ lưỡng, tìm hiểu sâu về kỹ thuật và sự phù hợp của cây trồng trước khi đầu tư để tránh những tổn thất kinh tế đáng tiếc.