Người dân “ốc đảo” Đầu Đẳng đổi đời nhờ làm du lịch và đặc sản cá sông

Tận dụng lợi thế cảnh quan thiên nhiên và nguồn cá tự nhiên phong phú, người dân thôn Đầu Đẳng, xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên (thuộc địa phận tỉnh Bắc Kạn cũ) đã mạnh dạn phát triển mô hình du lịch cộng đồng, mở nhà hàng phục vụ du khách. Hướng đi này không chỉ giúp cải thiện thu nhập mà còn tạo đầu ra ổn định cho các sản vật địa phương.

Du lịch cộng đồng nâng tầm giá trị đặc sản cá sông Năng

Nằm nép mình bên dòng sông Năng, dưới chân thác Đầu Đẳng, thôn Đầu Đẳng được ví như một “ốc đảo” biệt lập. Do chưa có đường bộ kết nối, việc di chuyển ra vào thôn chủ yếu phụ thuộc vào thuyền bè. Chính sự hoang sơ này lại trở thành lợi thế cạnh tranh để người dân phát triển du lịch cộng đồng gắn với ẩm thực địa phương.

Thời gian gần đây, khi lượng khách du lịch đến tham quan hồ Ba Bể và thác Đầu Đẳng tăng cao, nhiều hộ dân đã đầu tư mở nhà hàng, cung cấp dịch vụ ăn uống và lưu trú. Các loại cá tự nhiên đánh bắt từ sông Năng trở thành món đặc sản thu hút thực khách, tạo sinh kế ổn định cho ngư dân.

Ông Trần Văn Khoa, chủ Nhà hàng Anh Khoa, một trong những người tiên phong làm du lịch tại đây, cho biết nguồn cá phục vụ khách được thu mua trực tiếp từ người dân trong thôn. Vùng sông Năng nổi tiếng với nhiều loài cá giá trị như cá chép, cá chấm, cá vóng, cá chạch. Đặc biệt nhất là cá lăng đen – loài cá sống ở vùng nước xiết dưới chân thác Đầu Đẳng.

“Cá lăng đen là ‘đặc sản trời cho’ nhưng rất khó khai thác do tập tính sống ở ghềnh đá nước xiết. Người dân phải dùng các phương thức truyền thống như câu hoặc lưới mới có thể đánh bắt được”, ông Khoa chia sẻ. Theo ông, dù có những con cá nặng tới 30kg, nhưng chúng rất khôn và khó bắt.

Ngoài cá lăng đen, khu vực này còn có cá lăng chấm quý hiếm. Để đảm bảo nguồn cung, ông Khoa thường thu mua cá lăng đen với giá khoảng 120.000 đồng/kg để nuôi lưu trong bể. Giá cá tươi bán ra dao động từ 130.000 – 150.000 đồng/kg, khi chế biến thành món ăn có giá trên 200.000 đồng/kg. Cá nheo chế biến có giá khoảng 150.000 – 180.000 đồng/kg.

Đổi đời nhờ khai thác tiềm năng bản địa

Nhờ du lịch phát triển, nhà hàng của ông Khoa thường xuyên đón lượng khách lớn vào cuối tuần, có thời điểm phục vụ hơn 100 lượt khách mỗi tuần. Bên cạnh các món cá, nhà hàng còn phục vụ gà đồi, thịt lợn bản, thịt trâu, bò, ngựa, giúp tiêu thụ nông sản cho bà con trong vùng.

Dù đời sống đã cải thiện đáng kể, thôn Đầu Đẳng hiện vẫn đối mặt với nhiều khó khăn khi chưa có đường giao thông kết nối và chưa có điện lưới quốc gia. Trước đây, người dân chủ yếu dựa vào nương rẫy và đánh bắt cá, cuộc sống rất vất vả. Hiện nay, sự phát triển của du lịch đã biến những sản vật vốn chỉ dùng trong gia đình thành hàng hóa có giá trị kinh tế.

“Từ khi làm du lịch, đời sống gia đình khá hơn rất nhiều. Khách đến đông giúp tiêu thụ tốt cá tự nhiên và nông sản, cuộc sống của người dân đỡ vất vả hơn trước”, ông Khoa tâm sự.

Việc khai thác hợp lý các giá trị tự nhiên sẵn có, kết hợp giữa du lịch và tiêu thụ đặc sản, không chỉ giúp người dân thôn Đầu Đẳng nâng cao thu nhập mà còn góp phần bảo tồn những nét văn hóa đặc sắc của vùng hồ Ba Bể, mở ra hướng đi bền vững cho cộng đồng.