Khám phá Thành Nhà Hồ: Tòa thành đá độc nhất vô nhị tại Việt Nam

16/07/2026 Bình Yên

Thành Nhà Hồ là tòa thành cổ bằng đá xanh đồ sộ, tọa lạc trên địa phận các xã Vĩnh Tiến, Vĩnh Long, Vĩnh Quang, Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc, Vĩnh Ninh, Vĩnh Khang, Vĩnh Thành và thị trấn Vĩnh Lộc (thuộc huyện Vĩnh Lộc cũ), tỉnh Thanh Hóa. Đây từng là kinh đô của nước Việt Nam từ năm 1398 đến 1407, đồng thời là trung tâm quyền lực của triều đại nhà Hồ chỉ tồn tại trong vòng 7 năm (1400-1407).

Công trình này do Hồ Quý Ly – khi đó là tể tướng dưới triều đại nhà Trần – khởi công xây dựng vào năm 1397. Sau khi hoàn thành, Hồ Quý Ly đã ép vua Trần Thuận Tông dời đô từ Thăng Long (Hà Nội) về Thanh Hóa. Đến tháng 2 năm Canh Thìn (1400), Hồ Quý Ly lên ngôi vua, đặt tên nước là Đại Ngu, biến thành Nhà Hồ thành kinh đô của nhà nước phong kiến tập quyền.

Trong lịch sử, di tích này còn được biết đến với các tên gọi khác như thành An Tôn, Tây Đô, Tây Kinh, Tây Nhai hoặc Tây Giai. Thành Nhà Hồ được xem là tòa thành đá duy nhất còn sót lại ở Đông Nam Á và là một trong số ít những công trình tương tự còn tồn tại trên thế giới.

Ngày 27/6/2011, tại Paris (Pháp), UNESCO đã chính thức công nhận Thành Nhà Hồ là Di sản văn hóa thế giới dựa trên hai tiêu chí về giá trị nhân văn, kiến trúc, kỹ thuật và sự minh chứng cho một giai đoạn lịch sử nhân loại.

Phức hợp di sản Thành Nhà Hồ bao gồm Thành nội, Hào thành, La thành và Đàn tế Nam Giao:

Thành nội: Có kiến trúc gần như hình vuông với chu vi 3.508m, diện tích 142,2ha. Tường thành được xây bằng các phiến đá xanh đục đẽo tinh xảo, xếp chồng khít lên nhau, mỗi phiến đá dài trung bình 1,5m, dày 1m và nặng từ 15 đến 20 tấn. Thành có 4 cổng chính được xây theo kiến trúc hình vòm.
Hào thành: Hệ thống hào bao quanh Thành nội, nối thông với sông Bưởi qua một con kênh ở phía đông nam.
La thành: Vòng thành ngoài cùng dài khoảng 10km, được xây dựng dựa trên địa hình tự nhiên, kết hợp giữa đắp đất và trồng tre gai để bảo vệ kinh thành.
Đàn tế Nam Giao: Được xây dựng năm 1402, cách thành khoảng 2,5km về phía đông nam. Đây là nơi triều đình thực hiện các nghi lễ tế trời, cầu mong quốc thái dân an.

Ngày nay, Thành Nhà Hồ vẫn giữ được cảnh quan kiến trúc gần như nguyên vẹn, là điểm đến lịch sử hấp dẫn với nhiều di tích phụ cận như: đền thờ nàng Bình Khương, đình Đông Môn, chùa Giáng, đền thờ Trần Khát Chân và công trường khai thác đá cổ tại núi An Tôn.