Hồ Cấm Sơn: “Vịnh Hạ Long trên cạn” tuyệt đẹp tại Lục Ngạn
Hồ Cấm Sơn, một hồ nước ngọt rộng gần 3.000ha được hình thành từ năm 1966 tại huyện Lục Ngạn, hiện nay thuộc tỉnh Bắc Ninh, được ví như “Vịnh Hạ Long trên cạn” với vẻ đẹp mê đắm lòng người. Đây được coi là viên ngọc quý của xã Sơn Hải, nơi mà việc bảo vệ nguồn nước xanh chính là bảo vệ cuộc sống bền vững cho người dân địa phương.
Cách đây hơn một thập kỷ, tôi từng viết về Cấm Sơn với những nỗi lo về tình trạng đánh bắt tận diệt khiến dòng nước trong xanh dần trở nên đục ngầu. Trở lại nơi đây sau nhiều năm, khi ngồi trên thuyền lướt giữa mặt hồ xanh ngắt, tôi nhận thấy những trăn trở năm xưa đang dần lắng xuống, nhường chỗ cho những tín hiệu tích cực.
Xã Sơn Hải hiện nay đã được mở rộng sau khi sáp nhập thêm xã Hộ Đáp. Dù còn nhiều khó khăn về biên chế và hạ tầng giao thông, nhưng kinh tế vườn, kinh tế rừng và du lịch sinh thái đang mở ra những hy vọng mới. Những đồi vải thiều xanh mướt ven hồ và các lồng cá nổi dập dềnh trên sóng nước là minh chứng cho sự chuyển mình của vùng đất này.
Anh Ngọc Văn Ninh, người lái thuyền đã gắn bó với hồ gần mười năm, chia sẻ rằng cuộc sống của người dân quanh hồ đã cải thiện rõ rệt. Thay vì chỉ trông chờ vào việc đánh bắt thủy sản, nhiều hộ gia đình đã chuyển sang làm kinh tế vườn, chăn nuôi hoặc đi làm công nhân. Đặc biệt, du lịch sinh thái đang dần phát triển khi du khách ngày càng tìm đến hồ Cấm Sơn để tận hưởng vẻ đẹp hoang sơ, yên bình.
Ông Hoàng Minh Phương, Chủ tịch UBND xã Sơn Hải, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ rừng và bảo vệ hồ. Theo ông, muốn giữ được mặt nước xanh, điều tiên quyết là phải đảm bảo sinh kế cho người dân. Chính quyền địa phương đã tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các hành vi đánh bắt bằng kích điện hay thuốc nổ, đồng thời khuyến khích người dân làm du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái phù hợp với cảnh quan tự nhiên.
Hiện nay, dù không phát triển các dự án du lịch lớn để bảo vệ nguồn nước sạch phục vụ sinh hoạt, nhưng địa phương vẫn tạo điều kiện để người dân làm dịch vụ, quảng bá các sản vật như cá, tôm, vải thiều và mật ong rừng. Sự thay đổi trong tư duy của người dân – coi hồ nước và rừng là tài sản quý giá nhất – chính là chìa khóa để Cấm Sơn giữ mãi vẻ đẹp trong xanh và phát triển bền vững.
Nhìn mặt hồ Cấm Sơn xanh biếc dưới trời mây, những trăn trở về một thời đánh bắt tận diệt đã lùi xa, thay vào đó là nhịp sống mới đang khởi sắc bên những đồi vải trĩu quả và những con thuyền du lịch chầm chậm rẽ sóng.
