Cựu cán bộ lâm nghiệp đưa hạt dẻ Trùng Khánh thành công về đất Lạng Sơn
Với gần 40 năm kinh nghiệm trong ngành lâm nghiệp, ông Nguyễn Song Hà (sinh năm 1965, trú tại xã Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn) đã thành công trong việc đưa giống hạt dẻ ván Trùng Khánh (Cao Bằng) về trồng tại xã Tuấn Sơn, tỉnh Lạng Sơn.
Cựu cán bộ lâm nghiệp đưa hạt dẻ Trùng Khánh bén rễ trên đất Tuấn Sơn
Xã Tuấn Sơn vốn có cây hạt dẻ mọc tự nhiên, nhưng giống bản địa thường cho hạt nhỏ, vỏ cứng, hiệu quả kinh tế thấp nên dần bị mai một. Trong quá trình công tác, ông Nguyễn Song Hà đặc biệt ấn tượng với hạt dẻ Trùng Khánh bởi hương vị ngọt bùi và kích thước hạt lớn.
Nhận thấy điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng tại xã Tuấn Sơn có nhiều nét tương đồng với vùng Trùng Khánh, đặc biệt là lượng mưa trung bình hằng năm từ 1.400 – 2.200 mm, ông Hà đã quyết định tự nghiên cứu và ươm giống hạt dẻ ván từ Cao Bằng về vườn nhà.
Ông Hà chia sẻ về quy trình nhân giống: “Sau 1 năm, khi cây con đủ khỏe, tôi tiến hành ghép mắt từ những cây hạt dẻ Trùng Khánh chuẩn nguồn gốc để đảm bảo chất lượng cây giống”. Năm 2021, ông bắt đầu trồng 800 cây đầu tiên tại vườn nhà.
Vườn hạt dẻ Trùng Khánh ở Lạng Sơn vượt qua bão YAGI, mở hướng làm giàu bền vững
Chỉ sau 3 năm chăm sóc, đến năm 2024, vườn hạt dẻ của ông Hà đã cho thu hoạch quả bói với sản lượng 7 tạ. Giống cây này cũng cho thấy khả năng thích nghi tốt; vào tháng 9/2024, khi siêu bão số 3 YAGI đổ bộ, vườn hạt dẻ của ông vẫn đứng vững nhờ đặc tính thân cành dẻo dai.
Bí quyết tạo nên chất lượng hạt dẻ của ông Hà nằm ở quy trình canh tác hữu cơ:
- Cây 1 năm tuổi: Bón 8 – 9 kg phân gà ủ hoai mục/cây.
- Các năm tiếp theo: Bón 30 kg phân bò, kết hợp 1 kg NPK và 3 kg vôi bột mỗi gốc để cân bằng độ pH, hạn chế nấm bệnh.
Hiện nay, gia đình ông Hà sở hữu vườn hạt dẻ rộng 2,5 ha với hơn 1.100 cây, sản lượng thu hoạch đạt khoảng 10 tấn quả mỗi năm. Hạt dẻ được phân loại thành hai dòng thương phẩm: loại nhỏ (100 – 120 hạt/kg) và loại to (35 – 50 hạt/kg).
Sản phẩm được tiêu thụ tại chỗ với giá từ 110.000 – 120.000 đồng/kg, riêng hạt dẻ bóc vỏ đóng gói hút chân không có giá khoảng 200.000 đồng/kg. Ngoài ra, ông Hà còn kết hợp mô hình vườn cây với du lịch trải nghiệm, thu hút du khách đến tham quan và tự tay thu hoạch.
Ông Trịnh Tuấn Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Tuấn Sơn, đánh giá cao mô hình này khi kết hợp chủ động nguồn giống, canh tác hữu cơ và phát triển du lịch, mở ra hướng đi đầy triển vọng cho kinh tế địa phương.
