Bảo tàng nông cụ độc đáo của nguyên Phó Giám đốc Đài PTTH Bắc Giang
Nhà giáo, nhà báo, cựu chiến binh Nguyễn Đắc Nông – người từng giữ chức Trưởng phòng Giáo dục, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Thế và Phó Giám đốc Đài Phát thanh-Truyền hình tỉnh Bắc Giang (nay thuộc địa phận tỉnh Bắc Ninh) – đã dành hơn 30 năm để theo đuổi đam mê sưu tầm và lưu giữ những vật dụng gắn liền với đời sống, sinh hoạt và sản xuất của người nông dân.
Ông Nông lưu giữ hồn quê: Một tình yêu dâng đầy
Khác với những người nghỉ hưu thường chọn thú vui trồng hoa hay cây cảnh, ông Nông đã biến khuôn viên nhà mình thành một bảo tàng thu nhỏ. Dọc lối ngõ từ cổng vào sân là nơi trưng bày vô số hiện vật của quá khứ.
Ở tuổi 81, ông Nông sở hữu bộ sưu tập gần 2.000 hiện vật đa dạng. Đây được coi là một bảo tàng tư nhân độc đáo, một “tập đại thành” sống động về đời sống người dân, bao gồm hơn 700 hiện vật bằng đá, hơn 200 nông cụ truyền thống của cư dân Đồng bằng sông Hồng, cùng nhiều kỷ vật trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ.
Chia sẻ về ý tưởng này, ông Nông cho biết ông lớn lên tại thôn Cầu Đen, xã Quang Tiến, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang – nơi được mệnh danh là “Đồi văn hóa kháng chiến”. Tình yêu lịch sử và niềm đam mê bảo tàng học đã thôi thúc ông gom nhặt đồ cũ suốt hơn 30 năm qua.
Hành trình này không hề dễ dàng. Ông một mình rong ruổi trên chiếc xe máy cũ để tìm kiếm từng món đồ. Không ít lần ông phải đưa ra những quyết định khó khăn về tài chính, như mua đôi chum cổ bằng 3 chỉ vàng, hay chi hàng chục triệu đồng cho các loại tủ và đồng hồ cổ. Dù đồng lương hưu khiêm tốn, niềm đam mê đã giúp ông vượt qua mọi trở lực để lưu giữ những giá trị văn hóa cho thế hệ mai sau.
Hồn quê tụ hội
Mỗi hiện vật trong bảo tàng của ông Nông đều mang một “thân phận” riêng, gắn liền với cuộc sống gian khó một thời. Đó là những chiếc cày chìa vôi thô sơ, những chiếc cày 51 cải tiến, cối xay thóc, gầu sòng, gầu dai, đèn bão, đèn chai hay mâm đồng… Tất cả quây quần tạo nên một không gian ấm cúng, nơi những vật dụng vô tri trở nên có hồn qua năm tháng.
Đá vẫn “trơ gan cùng tuế nguyệt”
Điểm nhấn đặc biệt trong bảo tàng là “thế giới đá” với số lượng áp đảo. Ông Nông chia sẻ: “Tôi rất thích các hiện vật bằng đá vì chúng trường tồn với thời gian, dễ bảo quản và chứa đựng hồn cốt dân tộc”.
Trong bối cảnh xã hội hiện đại có sự “đứt đoạn” giữa quá khứ và hiện tại, bảo tàng của ông Nông đóng vai trò như một cầu nối quan trọng. Đây là nơi giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cuộc sống vất vả của cha ông, từ đó khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước. Đối với ông Nông, niềm vui lớn nhất chính là mỗi khi các trường học tổ chức cho học sinh đến tham quan, tìm hiểu về những di sản quý giá này.
