Xăng E10: Bước tiến chuyển đổi xanh và quyền lợi người dân
Chính thức được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026, xăng E10 đang đánh dấu một cột mốc mới trên lộ trình chuyển đổi năng lượng của Việt Nam. Sự kiện này không chỉ là một giải pháp thiết thực nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, mà còn được thực hiện một cách hài hòa, bảo đảm tuyệt đối quyền lựa chọn của người tiêu dùng.
Chuyển đổi năng lượng theo lộ trình minh bạch
Theo định hướng tại Thông tư số 50/2025/TT-BCT do Bộ Công Thương ban hành về việc áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phân phối rộng rãi bắt đầu từ ngày 1/6/2026. Dù có một khoảng độ trễ nhất định so với kế hoạch ban đầu, việc chính thức đưa mặt hàng này vào sử dụng vẫn là bước tiến bản lề nhằm hoàn thiện chiến lược nhiên liệu sinh học quốc gia.
Cơ quan quản lý đã xây dựng một quá trình chuyển đổi theo hướng từng bước. Việc này nhằm tạo ra khoảng thời gian đủ để người dân dần thích nghi, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và bảo đảm nguồn cung ứng ổn định cho thị trường.
Khẳng định về chủ trương của nhà nước, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết: “Việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học không phải là quyết định mang tính áp đặt hay nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người dân, mà xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính”.
Tối ưu hóa động cơ, cam kết duy trì xăng E5 đến 2030
Đứng trước sự thay đổi về nhiên liệu, một bộ phận người tiêu dùng vẫn lo ngại rằng việc đổ xăng E10 có thể làm nóng máy hoặc gây tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn. Tuy nhiên, theo đánh giá của ông Tuấn – một chuyên gia trong lĩnh vực, phần lớn những e ngại này đều mang tính cảm tính. Xét về lý thuyết, do năng lượng nhiệt của nhiên liệu sinh học thấp hơn đôi chút so với xăng khoáng, mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng lên khoảng 3%. Dù vậy, mức chênh lệch này là rất nhỏ và người sử dụng rất khó nhận biết trong điều kiện vận hành thực tế. Ở chiều ngược lại, nhờ có chỉ số octane cao hơn, việc sử dụng xăng E10 còn góp phần hỗ trợ hệ thống động cơ hoạt động ổn định và êm ái hơn.
Một điểm quan trọng khác là lộ trình chuyển đổi không hề tước đi quyền lựa chọn của người dùng. Đối với những phương tiện sử dụng động cơ cũ chưa tương thích hoàn toàn với chuẩn nhiên liệu mới, Bộ Công Thương khẳng định sẽ tiếp tục duy trì mạng lưới phân phối xăng E5RON92 trong nhiều năm tới. Theo tính toán hiện tại, mặt hàng xăng E5 vẫn sẽ hiện diện trên thị trường cho đến năm 2030.
Giao thông xanh và bài toán tự chủ năng lượng
Nhìn từ lăng kính khoa học, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội), đưa ra những nhìn nhận rất tích cực. Ông cho rằng thành phần ethanol bên trong nhiên liệu sẽ kích thích quá trình đốt cháy của động cơ diễn ra hoàn thiện hơn, qua đó kéo giảm đáng kể lượng phát thải khí ô nhiễm như CO hay các hợp chất hữu cơ chưa cháy hết.
“Xăng E10 là bước chuyển tiếp quan trọng giúp giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời cải thiện chất lượng không khí trong ngắn hạn”, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến nhấn mạnh.
Đích đến cao nhất của việc ứng dụng xăng sinh học không dừng lại ở sự thay thế chủng loại, mà sâu xa hơn là phản ánh lựa chọn tái cấu trúc nền kinh tế. Khi mà tăng trưởng xanh, giảm phát thải và tăng cường tự chủ, bảo đảm an ninh năng lượng trở thành yêu cầu sống còn của tương lai, thì nhiên liệu sinh học chính là lời giải quan trọng nhất.
Trên bình diện quốc tế, kinh nghiệm từ các quốc gia lớn như Mỹ và Brazil đã cho thấy sự ưu việt khi áp dụng xăng E10 từ những năm 1980. Ngay tại Đông Nam Á, các quốc gia láng giềng như Thái Lan và Philippines hiện còn đang sử dụng mức phối trộn nhiên liệu sinh học cao hơn rất nhiều mà hoàn toàn không ghi nhận những tác động tiêu cực đáng kể nào đối với hệ thống động cơ phương tiện.
