Giá Đường Thế Giới Tăng Mạnh, Trong Nước Lại Trượt Dài Lập Đáy

15/04/2026 Bình Yên

Hiện nay, thị trường đang chứng kiến một nghịch lý lớn: trong khi giá đường thế giới liên tục lập đỉnh mới do các tác động địa chính trị, thì giá đường trong nước lại lùi về mức thấp nhất trong vòng 3 năm qua. Sự chênh lệch này đang tạo ra một bức tranh đầy thách thức cho ngành sản xuất nội địa.

Tại Sao Giá Đường Thế Giới Bất Ngờ Tăng Mạnh?

Theo dữ liệu mới nhất từ Tổ chức Đường Quốc tế (ISO), giá hợp đồng kỳ hạn đối với cả đường thô và đường trắng trên toàn cầu đều đang trên đà đi lên. Động lực chính đẩy giá đường thế giới tăng cao xuất phát từ những căng thẳng địa chính trị chưa có hồi kết tại khu vực Vịnh Ba Tư. Tình hình này kéo theo giá dầu thô leo thang, làm tăng vọt chi phí logistics và cước vận chuyển.

Bên cạnh đó, việc giá năng lượng đắt đỏ đã thúc đẩy các quốc gia sản xuất lớn, điển hình như Brazil, chuyển hướng sử dụng mía để sản xuất ethanol thay vì tinh luyện đường. Hệ quả là sản lượng đường thương mại toàn cầu bị thu hẹp đáng kể.

Chỉ số ISA trong tháng 3 cho thấy, giá đường thế giới (đường thô) trung bình đã vọt lên mức 15,00 cent/pound – mức cao nhất trong 5 tháng qua. Cùng thời điểm, giá đường trắng cũng thiết lập mốc 432,69 USD/tấn. Xu hướng tăng giá này cũng lan sang khu vực Đông Nam Á, khi giá bán buôn tại Metro Manila (Philippines) nhích lên; và mức giá bình quân tại Indonesia cũng tăng từ 17.860 rupiah/kg lên 18.122 rupiah/kg.

Giá Đường Trong Nước Trượt Dài Bất Chấp Xu Hướng Toàn Cầu

Bất chấp những biến động leo thang trên bình diện quốc tế, giá đường trong nước lại đang dò đáy ở mức thấp nhất trong 3 năm qua. Quá trình tiêu thụ đường sản xuất từ mía nội địa đang đối mặt với những rào cản khổng lồ.

Đại diện Hiệp hội Mía đường Việt Nam nhấn mạnh, thị trường đường hiện tại đang trong tình trạng dư thừa nguồn cung nghiêm trọng. Khó khăn lớn nhất đến từ sự thao túng của đường nhập lậu và đường không rõ nguồn gốc. Các gian thương thường sử dụng chiêu bài giao dịch không xuất hóa đơn, chỉ thanh toán bằng tiền mặt để lách luật, trốn thuế. Điều này khiến đường nội địa dù đạt chất lượng tốt, giá rẻ vẫn rơi vào cảnh ế ẩm.

Nguồn Cung Kỷ Lục Tràn Ngập Thị Trường Đường

Thống kê đến hết ngày 31/3/2026, các nhà máy trên toàn quốc đã ép được khoảng 7,4 triệu tấn mía, cung cấp ra thị trường khoảng 700.000 tấn đường cho niên vụ 2025 – 2026. Nếu cộng thêm lượng tồn kho từ vụ trước, nguồn cung nội địa hiện đang quá lớn, dẫn đến việc một số nhà máy phải ngưng hoạt động vì thiếu nguyên liệu cục bộ.

Tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại tại các địa phương cũng diễn biến khó lường. Tại Tây Ninh, lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện hàng loạt vụ vận chuyển đường vô chủ. Tại Đồng Tháp, cơ quan công an đã triệt phá và khởi tố một vụ án sản xuất đường giả quy mô lớn, chuyên thực hiện hành vi sang chiết, thay đổi bao bì để lừa gạt người tiêu dùng.

Đường Nhập Lậu Và Cú Sốc Từ Nước Giải Khát

Không dừng lại ở đường nhập lậu, thị trường mía đường Việt Nam còn phải chống đỡ sức ép từ nguồn đường nhập khẩu khu vực ASEAN và sự xâm nhập mạnh mẽ của siro ngô hàm lượng fructose cao (HFCS).

Chỉ tính riêng tháng 3/2026, Việt Nam đã nhập khẩu tới 19.444 tấn HFCS (theo số liệu hải quan). Điều đáng lo ngại là tệp khách hàng chính tiêu thụ lượng HFCS khổng lồ này lại là các doanh nghiệp sản xuất nước giải khát – những đơn vị từng là “khách hàng ruột”, chiếm tỷ trọng lớn trong việc tiêu thụ đường tinh luyện nội địa.

Tương Lai Nào Cho Thị Trường Mía Đường Việt Nam?

Dự báo về bức tranh thị trường thời gian tới, ông Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam nhận định: Trong tháng 4 và tháng 5/2026, thị trường đường trong nước vẫn sẽ chìm trong trạng thái cung vượt cầu. Lực bán yếu và tiêu thụ trì trệ sẽ tiếp tục ghìm chân giá đường trong nước ở vùng đáy. Dù giá đường thế giới có biến động tăng, thị trường nội địa khó có thể ghi nhận đà phục hồi tương xứng.

Nếu thiếu vắng những giải pháp quyết liệt từ các cơ quan chức năng, thị trường mía đường nội địa sẽ tiếp tục kẹt trong vòng luẩn quẩn: dư cung – rớt giá – thu hẹp sản xuất. Hệ lụy này không chỉ đánh gục doanh nghiệp mà còn trực tiếp đe dọa đến chén cơm, sinh kế của hàng triệu nông dân trồng mía trên cả nước.