Mùa măng lay Sơn La: Đặc sản núi rừng mang lại thu nhập cho người dân
Khi những cơn mưa đầu mùa tưới mát núi rừng Tây Bắc từ tháng 7 đến tháng 9, người dân tại nhiều địa phương ở Sơn La lại bước vào mùa thu hoạch măng lay. Đây là loại mầm non của cây “mạy lay” – loài tre nhỏ gắn liền với đời sống của đồng bào dân tộc Thái từ bao đời nay.
Hành trình tìm kiếm “lộc rừng” sau mưa
Măng lay thường mọc thành từng bụi dày ở các khu rừng tự nhiên, thân nhỏ, xanh và đặc ruột. Theo kinh nghiệm của người dân, măng đạt chất lượng tốt nhất khi vừa mới nhú khỏi mặt đất, kích thước chỉ bằng chuôi dao, có màu trắng ngà và độ non tươi nguyên.
Chị Tòng Thị Hà (tổ 10, phường Chiềng Cơi) chia sẻ, sau những cơn mưa đêm, người dân thường vào rừng từ sáng sớm để thu hái. Việc tìm kiếm đòi hỏi sự quan sát kỹ lưỡng những vết nứt nhẹ trên mặt đất quanh gốc tre. Với đôi bàn tay thuần thục, người hái dùng dao bới lớp đất mềm và tách nhẹ nhàng để không làm gãy thân măng.
Mỗi buổi đi rừng, tùy vào điều kiện thời tiết, một người có thể thu hoạch từ 5-10 kg măng. Với mức giá dao động khoảng 25.000 đồng/kg, mỗi ngày người dân có thể kiếm thêm từ 120.000 đến hơn 200.000 đồng, góp phần cải thiện thu nhập trong mùa nông nhàn.
Hương vị đặc trưng trong ẩm thực Thái
Măng lay sau khi thu hoạch được rửa sạch và luộc trên bếp củi hơn một giờ. Món ăn này nổi tiếng với vị ngọt thanh, độ giòn tự nhiên và hương thơm dịu nhẹ. Đặc biệt, măng lay luộc thường được dùng kèm với chẩm chéo – loại gia vị truyền thống của người Thái gồm muối, tỏi, gừng, ớt nướng và các loại rau thơm giã nhuyễn.
Anh Nguyễn Văn Linh (quê Nghệ An) cho biết, mỗi dịp ghé thăm Sơn La vào mùa này, gia đình anh đều tìm thưởng thức món đặc sản này và mua về làm quà bởi hương vị giòn ngọt khác biệt so với các loại măng khác.
Từ sản vật địa phương đến món đặc sản được săn đón
Những năm gần đây, măng lay không chỉ gói gọn trong bữa cơm gia đình mà đã trở thành đặc sản được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng. Tại các chợ dân sinh hoặc dọc theo Quốc lộ 37 qua xã Tạ Khoa, những bó măng tươi được bày bán với giá từ 25.000 – 30.000 đồng/kg và thường xuyên “cháy hàng”.
Chị Lò Thị Lan (xã Tạ Khoa), người có nhiều năm kinh nghiệm thu hái, cho biết vào chính vụ, nguồn măng dồi dào giúp gia đình chị thu hoạch hàng chục cân mỗi ngày. Không chỉ bán cho khách địa phương và du khách, chị còn đóng gói gửi đi Hà Nội và các tỉnh miền xuôi theo đơn đặt hàng qua mạng xã hội.
Mùa măng lay không chỉ gìn giữ nét văn hóa ẩm thực đặc trưng của vùng cao Sơn La mà còn mở ra cơ hội kinh tế, nâng cao giá trị sản vật địa phương, giúp người dân tận dụng hiệu quả nguồn lợi từ thiên nhiên.
