Giải Mã Nghịch Lý: Vì Sao Xả Quỹ Khủng 5.000 Đồng/Lít Mà Giá Xăng Dầu Vẫn Tăng?

13/03/2026 Bình Yên

Vào kỳ điều hành đêm 12/3, thị trường năng lượng trong nước chứng kiến một bước đi chưa từng có khi cơ quan chức năng quyết định “mở kho” Quỹ Bình ổn với mức chi khổng lồ. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người dân và doanh nghiệp băn khoăn là vì sao giá xăng dầu vẫn tăng bất chấp mức trợ giá lịch sử lên tới 4.000 – 5.000 đồng cho mỗi lít nhiên liệu.

Bức Tranh Toàn Cảnh Về Việc Xả Mạnh Quỹ Bình Ổn Xăng Dầu

Để ngăn chặn một cú sốc giá có thể tàn phá chi phí sản xuất và logistics, Liên Bộ Công Thương – Tài chính đã quyết định can thiệp sâu vào thị trường. Mức xả mạnh quỹ bình ổn xăng dầu trong kỳ này được đánh giá là chưa từng có tiền lệ: chi tới 5.000 đồng/lít cho mặt hàng dầu diesel và 4.000 đồng/lít (hoặc kg) cho các loại xăng, dầu hỏa, dầu mazut.

Để thấy rõ tầm quan trọng của quyết định này, chúng ta cần nhìn vào kịch bản giả định nếu không có sự can thiệp từ Quỹ. Theo tính toán của cơ quan điều hành giá xăng dầu, nếu để giá trôi nổi hoàn toàn theo thị trường thế giới, mặt bằng giá cơ sở trong ngày 12/3 sẽ chạm những cột mốc không tưởng:

Xăng RON95-III sẽ vọt lên mức 29.575 đồng/lít.
Dầu Diesel 0.05S sẽ phá vỡ mọi kỷ lục, chạm ngưỡng 32.025 đồng/lít.
Xăng E5RON92 và dầu hỏa cũng lần lượt vọt lên 26.504 đồng/lít và 30.932 đồng/lít.

Như vậy, việc giá bán lẻ nhích lên trong kỳ điều hành này thực chất đã được “hãm phanh” cực kỳ mạnh mẽ. Nếu không có lớp đệm từ Quỹ Bình ổn, nền kinh tế đã phải đối mặt với một đợt bão giá vô cùng thảm khốc.

Bộ Công Thương Giải Thích Giá Xăng: Nút Thắt Từ Địa Chính Trị

Trả lời cho câu hỏi về lý do giá xăng dầu vẫn tăng, thông cáo chính thức từ cơ quan quản lý đã chỉ rõ nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự đứt gãy nghiêm trọng của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Những biến động giá xăng dầu thế giới trong những ngày qua đã hoàn toàn vượt ra khỏi các dự báo thông thường.

Khi Bộ Công Thương giải thích giá xăng, cơ quan này nhấn mạnh thị trường quốc tế đang phải gánh chịu sức ép kép từ hàng loạt xung đột địa chính trị khốc liệt. Điển hình là căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục leo thang; các cuộc tấn công nhắm vào tàu chở hàng khiến tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz bị đình trệ; cộng hưởng với việc một nhà máy lọc dầu lớn tại UAE buộc phải đóng cửa do bị tập kích.

Hệ quả tất yếu của những bất ổn này là giá thành phẩm trên thị trường Singapore (thị trường tham chiếu của Việt Nam) tăng vọt. Cụ thể, trong ngày 11/3, giá dầu hỏa đã tăng vọt gần 10% lên ngưỡng 157,27 USD/thùng, trong khi dầu diesel và xăng RON95 cũng lần lượt leo lên mức 163,56 USD/thùng và 129,17 USD/thùng.

Thách Thức Lớn Cho Chặng Đường Sắp Tới

Tóm lại, việc giá xăng dầu vẫn tăng trong kỳ điều hành 12/3 là một hệ quả bất khả kháng mang tính toàn cầu. Dù công cụ Quỹ Bình ổn đã phát huy tối đa vai trò “giảm xóc”, nhưng việc phụ thuộc quá lớn vào nguồn lực này cũng tiềm ẩn nguy cơ cạn kiệt quỹ nếu bão giá thế giới không sớm hạ nhiệt. Đây sẽ là một bài toán cân não đối với công tác điều hành vĩ mô của Nhà nước nhằm bảo vệ mục tiêu kiểm soát lạm phát trong thời gian tới.