Chi phí tăng, đơn hàng giảm: Doanh nghiệp Việt ứng phó “cú sốc” Trung Đông

01/04/2026 Bình Yên

Biến động địa chính trị toàn cầu đang tạo ra những thách thức chưa từng có đối với nền kinh tế nước ta. Tình trạng chi phí tăng mạnh, đơn hàng sụt giảm đang buộc nhiều đơn vị sản xuất kinh doanh phải đối mặt trực tiếp với cú sốc từ xung đột tại Trung Đông.

Áp lực bủa vây từ chi phí đến đầu ra sản phẩm

Theo kết quả khảo sát mới đây từ Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân, những hệ lụy từ xung đột tại Trung Đông không còn là rủi ro trên giấy mà đã tạo thành áp lực thực tế, đè nặng lên hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp trong nước.

Cụ thể, chuỗi cung ứng hàng hóa bị gián đoạn cục bộ đã khiến chi phí sản xuất trực tiếp của nhiều doanh nghiệp tăng mạnh từ 5% đến 10%. Đi kèm với chi phí đầu vào leo thang là bài toán nan giải về đầu ra khi số lượng đơn đặt hàng liên tục sụt giảm, đe dọa trực tiếp đến khả năng duy trì hoạt động của các nhà máy. Sự chồng chéo của các yếu tố rủi ro này đang đặt ra yêu cầu cấp bách về việc tái cấu trúc nền kinh tế trong nước nhằm ứng phó hiệu quả hơn với các biến động từ bên ngoài.

Rủi ro từ độ mở kinh tế và kịch bản tăng trưởng

Đánh giá sâu hơn về vấn đề này, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Việt thuộc Trường đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) phân tích: Việt Nam hiện đang là một nền kinh tế có độ mở rất cao. Do đó, sự tăng trưởng GDP quốc gia phụ thuộc đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu cũng như các dòng dịch chuyển thương mại xuyên biên giới.

Chính vì vậy, khi các động lực tăng trưởng từ bên ngoài suy yếu, nền kinh tế nước ta chắc chắn sẽ chịu những tác động tiêu cực. Hiện giới chuyên môn cũng đang tập trung phân tích 3 kịch bản về tác động của xung đột tại Trung Đông đến tăng trưởng và lạm phát tại khu vực châu Á và Thái Bình Dương, nhằm chuẩn bị sẵn sàng các phương án phòng vệ từ xa.

Trợ lực tài chính: Chìa khóa duy trì sức chống chịu

Để giúp cộng đồng doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn khốc liệt này, các chuyên gia đề xuất cần nhanh chóng triển khai các gói giải pháp hỗ trợ thiết thực, trọng tâm là trợ lực về tài chính.

Các biện pháp gỡ khó cần được thực thi bao gồm:

Thực hiện các chính sách hỗ trợ lãi suất ưu đãi.
Cơ cấu lại thời hạn trả nợ và cho phép giãn nợ đối với các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nặng nề.
Mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn tín dụng ngắn hạn.
Đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế nhằm kịp thời tạo dư địa dòng tiền, giúp doanh nghiệp duy trì chuỗi sản xuất.

Trong bối cảnh bất định, việc chủ động ứng phó với cú sốc từ xung đột tại Trung Đông bằng các biện pháp tài khóa linh hoạt và kịp thời sẽ là “chiếc phao cứu sinh” quan trọng để bảo vệ sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.