Bệnh Bại Liệt Ở Chó: “Án Tử” Hay Còn Cơ Hội Cứu Chữa?

Lời dẫn: Chứng kiến người bạn bốn chân vốn năng động bỗng nhiên không thể đứng dậy, hai chân sau lết đi trong vô vọng là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với bất kỳ chủ nuôi nào. Bệnh bại liệt ở chó không chỉ gây đau đớn về thể xác cho thú cưng mà còn là gánh nặng tâm lý lớn cho gia chủ. Tuy nhiên, với sự tiến bộ của thú y hiện đại, đây chưa hẳn là dấu chấm hết.

1. Giải Mã Nguyên Nhân: Tại Sao Chó Bị Liệt?

Bại liệt là tình trạng mất khả năng vận động tự chủ, thường xảy ra do sự gián đoạn trong kết nối giữa não bộ và tủy sống. Dưới đây là những “thủ phạm” chính được các chuyên gia thú y cảnh báo:

• Bệnh lý Đĩa đệm (IVDD): Đây là nguyên nhân phổ biến hàng đầu. Các giống chó lưng dài, chân ngắn như Dachshund (chó Lạp xưởng), Corgi rất dễ bị thoát vị đĩa đệm, chèn ép lên tủy sống gây liệt đột ngột.
• Tai nạn và Chấn thương: Các va đập mạnh do tai nạn giao thông, ngã từ trên cao hoặc trượt ngã cầu thang có thể gây tổn thương cột sống nghiêm trọng.
• Ký sinh trùng (Liệt do ve): Một số loài ve chó khi cắn sẽ tiết ra độc tố thần kinh vào máu. Độc tố này gây tê liệt dần dần, bắt đầu từ chân sau và lan lên toàn thân.
• Thiếu hụt dinh dưỡng: Chế độ ăn thiếu Canxi, Vitamin B1 hoặc Vitamin D trầm trọng trong thời gian dài sẽ làm suy yếu hệ xương khớp và thần kinh.
• Các bệnh truyền nhiễm: Care (Distemper) hay Dại (Rabies) ở giai đoạn cuối thường tấn công hệ thần kinh trung ương, dẫn đến co giật và bại liệt.

2. Nhận Diện Dấu Hiệu Sớm Để Cấp Cứu Kịp Thời

Thời gian là vàng trong việc cứu chữa chứng bại liệt. Chủ nuôi cần quan sát kỹ các dấu hiệu tiền triệu sau:

• Thay đổi dáng đi: Chó đi xiêu vẹo, hai chân sau yếu ớt, dễ bị ngã khuỵu.
• Phản ứng đau đớn: Chó rên rỉ khi được bế, lưng cong lên bất thường, ngại di chuyển hoặc trốn vào góc nhà.
• Mất kiểm soát vệ sinh: Chó tiểu tiện hoặc đại tiện không tự chủ (do cơ vòng bị liệt).
• Kéo lê chân: Dấu hiệu rõ ràng nhất là chó không thể sử dụng chân, phải dùng hai chân trước để kéo lê phần thân sau.

3. Phác Đồ Điều Trị Và Chăm Sóc Tại Nhà

Khi phát hiện chó bị liệt, việc đầu tiên là hạn chế tối đa sự di chuyển của chúng và đưa ngay đến phòng khám thú y. Tùy vào nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định:

Can thiệp Y khoa

• Phẫu thuật: Bắt buộc đối với các ca thoát vị đĩa đệm nặng hoặc chấn thương cột sống để giải phóng chèn ép tủy.
• Dùng thuốc: Sử dụng thuốc kháng viêm (Corticoid), thuốc giảm đau và các loại thuốc bổ trợ thần kinh để kiểm soát triệu chứng.
• Điều trị nguyên nhân: Nếu do ve rận, việc loại bỏ ve và dùng thuốc giải độc sẽ giúp chó hồi phục rất nhanh (thường trong 24-48 giờ).

Vật lý trị liệu & Chăm sóc (Yếu tố then chốt)

Sự kiên trì của chủ nuôi quyết định 50% khả năng hồi phục:

• Massage và tập vận động: Xoa bóp các cơ bắp bị teo, hỗ trợ chó tập đứng và đi lại bằng xe lăn chuyên dụng cho chó.
• Chế độ dinh dưỡng: Bổ sung thực phẩm giàu Canxi, Glucosamine và Chondroitin để tái tạo sụn khớp.
• Vệ sinh: Chó bị liệt thường bị loét da do nằm lâu (bedsores). Cần lật trở mình cho chó thường xuyên và giữ vệ sinh sạch sẽ khu vực hậu môn, bộ phận sinh dục.

4. Lời Khuyên Phòng Ngừa

“Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Hãy bảo vệ thú cưng của bạn bằng cách:

• Kiểm soát cân nặng để giảm áp lực lên cột sống.
• Hạn chế cho các giống chó lưng dài leo cầu thang hoặc nhảy từ trên cao xuống.
• Tiêm phòng đầy đủ và sử dụng thuốc trị ve rận định kỳ.

Kết luận: Bệnh bại liệt ở chó là một thử thách cam go, nhưng với tình yêu thương và phác đồ điều trị đúng đắn, rất nhiều chú chó đã có thể đứng dậy và chạy nhảy trở lại. Đừng vội buông xuôi, hãy đồng hành cùng bác sĩ thú y để tìm lại đôi chân cho người bạn nhỏ.