Tham luận tại Đại hội Đảng XIV: Văn hóa là sức mạnh nội sinh trong kỷ nguyên mới
Chiều 21/1, trong không khí trang trọng của phiên thảo luận tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng đã trình bày tham luận quan trọng về chủ đề phát huy sức mạnh văn hóa và con người Việt Nam.
Kính thưa đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn Chủ tịch Đại hội Đảng,
Thay mặt Đảng bộ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tôi xin trình bày trước Đại hội Đảng tham luận: “Phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam – nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới”.
1. Quan điểm xuyên suốt qua các kỳ Đại hội Đảng về văn hóa
Lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước đã chứng minh văn hóa là nguồn lực nội sinh hun đúc nên bản lĩnh Việt Nam. Tinh thần đại đoàn kết, ý chí tự lực tự cường và lòng nhân ái đã tạo nên sức mạnh vô song giúp dân tộc vượt qua mọi thử thách.
Ngay từ Đề cương Văn hóa năm 1943, Đảng ta đã xác định văn hóa là một trong ba mặt trận trọng tâm. Tư tưởng Hồ Chí Minh cũng khẳng định: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”. Xuyên suốt các kỳ Đại hội Đảng, các Nghị quyết của Trung ương luôn nhất quán quan điểm: Văn hóa là nền tảng tinh thần, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển. Thực tiễn 40 năm đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng đã chứng minh sức mạnh to lớn của văn hóa khi được chuyển hóa thành sức mạnh chính trị – xã hội.
2. Văn hóa trong Văn kiện Đại hội Đảng XIV: Động lực phát triển bền vững
Dự thảo Văn kiện trình Đại hội Đảng lần này tiếp tục kế thừa và nâng tầm vị thế của văn hóa. Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị xác định phát triển văn hóa là trụ cột, là hệ điều tiết cho sự phát triển nhanh và bền vững.
Tại diễn đàn Đại hội Đảng, chúng ta thống nhất rằng kinh tế phát triển là tiền đề cho văn hóa, nhưng văn hóa lại là động lực của kinh tế bởi nó bắt nguồn từ nhân tố con người. Như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Văn hóa là năng lượng gốc của phát triển”, cần đi trước một bước để bồi đắp bản lĩnh và hình thành năng lực mềm quốc gia.
3. Các định hướng và giải pháp trình Đại hội Đảng
Trong tham luận gửi tới Đại hội Đảng, ngành Văn hóa đề xuất 3 định hướng lớn và 6 giải pháp cụ thể:
Ba định hướng lớn:
- Phát triển văn hóa phải gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng.
- Xây dựng môi trường văn hóa đồng bộ với xây dựng con người XHCN; triển khai hiệu quả các hệ giá trị quốc gia để khơi dậy khát vọng cống hiến.
- Lấy hạnh phúc của nhân dân làm cơ sở; xử lý hài hòa các mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, giữa truyền thống và hiện đại.
Sáu giải pháp trọng tâm:
- Đổi mới tư duy: Thống nhất nhận thức văn hóa là nguồn lực nội sinh trong toàn Đảng, toàn dân; lồng ghép mục tiêu văn hóa vào quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội.
- Hoàn thiện thể chế: Rà soát luật pháp, tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế đầu tư, đặt hàng và xã hội hóa trong lĩnh vực văn hóa.
- Đầu tư nguồn lực con người: Xây dựng đội ngũ làm văn hóa đủ tâm và tầm. Mỗi cán bộ phải là “người gieo hạt văn hóa”. Tác phẩm nghệ thuật phải lay động lòng người, thể thao phải tạo bứt phá thành tích cao, và du lịch phải tiếp tục là điểm sáng.
- Phát triển Công nghiệp Văn hóa: Coi đây là động lực tăng trưởng mới đóng góp vào GDP, kết nối chặt chẽ giữa Nhà nước và doanh nghiệp.
- Chuyển đổi số: Xây dựng dữ liệu văn hóa quốc gia, số hóa di sản và bảo vệ chủ quyền văn hóa trên không gian mạng.
- Hội nhập quốc tế: Chuyển từ “giao lưu” sang “hợp tác đích thực”, xây dựng Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
Kính thưa Đại hội Đảng, Báo cáo Chính trị trình Đại hội đã khẳng định văn hóa là nền tảng cho sự phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Văn hóa Việt Nam sẽ tiếp tục là cội nguồn bản sắc và sức mạnh mềm để đất nước hội nhập sâu rộng.
Xin kính chúc sức khỏe các đại biểu và chúc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV thành công tốt đẹp.
