Nhìn lại ngày 4/3: Mở màn Chiến dịch Tây Nguyên và những dấu ấn lịch sử khó quên

04/03/2026 Bình Yên

Ngày 4 tháng 3 hàng năm không chỉ là thời điểm gợi nhớ về đòn đánh cắt đường 19, mở màn cho Chiến dịch Tây Nguyên lịch sử năm 1975, mà còn gắn liền với nhiều sự kiện trọng đại khác của đất nước và thế giới. Cùng điểm lại những cột mốc đáng chú ý đã diễn ra vào ngày này để hiểu thêm về bức tranh lịch sử đa chiều.

Chiến dịch Tây Nguyên 1975: Cú đòn chiến lược định đoạt cục diện

Vào ngày 4/3/1975, Chiến dịch Tây Nguyên đã chính thức được mở màn bằng đòn tiến công chiến lược vô cùng táo bạo: cắt đứt đường 19. Đây vốn là tuyến giao thông huyết mạch được địch sử dụng để tiếp tế từ vùng duyên hải lên khu vực Tây Nguyên.

Theo ghi nhận từ các tư liệu lịch sử quân sự:

Trung đoàn 95A đã tổ chức đánh chiếm hàng loạt vị trí ở phía Đông Pleiku, qua đó làm chủ một đoạn đường dài tới 20 km.
Cùng lúc đó, Sư đoàn 3 (Quân khu 5) đã dồn lực tiến công vào khu vực An Khê – Bình Khê. Đòn đánh này đã tiêu diệt nhiều cứ điểm quan trọng, dẫn đến việc chia cắt hoàn toàn tuyến chi viện của Quân đoàn 2 ngụy.

Thắng lợi trong việc cắt đứt đường 19 đã đẩy thế trận của địch tại Tây Nguyên vào tình cảnh cô lập. Đây chính là tiền đề quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi để quân ta tiến tới giải phóng Buôn Ma Thuột, mở đầu cho chuỗi thắng lợi rực rỡ của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết định.

Những mốc son lịch sử đáng nhớ khác của dân tộc

Bên cạnh Chiến dịch Tây Nguyên, ngày 4/3 còn là ngày chứng kiến nhiều sự kiện mang tính bước ngoặt trong hành trình bảo vệ và xây dựng đất nước:

Phiên họp đầu tiên của Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến (1946)

Ngày 4/3/1946 đánh dấu phiên họp đầu tiên của Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến sau khi được Quốc hội khóa I chuẩn y. Trong bối cảnh nền độc lập nước nhà còn non trẻ, phiên họp đã tập trung bàn thảo các chủ trương cốt lõi nhằm củng cố chính quyền, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc và chuẩn bị sẵn sàng đối phó với âm mưu tái xâm lược của thực dân Pháp.

Lời căn dặn của Bác Hồ về tinh thần dân chủ (1952)

Tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc ngày 4/3/1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh sâu sắc về tinh thần phục vụ nhân dân: “Đầy tớ làm sai thì phải phê bình… Dân chủ là phê bình thật thà”. Cũng trong ngày này, với bút danh “Đ.X” trên báo Cứu quốc, Bác đã viết bài “Kính chúc các cụ nghìn tuổi”, thể hiện sự quan tâm đặc biệt đối với người cao tuổi và tinh thần nêu gương trong kháng chiến.

Hoàn thành khôi phục cầu Long Biên (1973)

Sau những tàn phá khốc liệt từ hai cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ, công tác khôi phục cầu Long Biên đã cơ bản hoàn thành vào ngày 4/3/1973. Cây cầu nối liền huyết mạch giao thông Bắc – Nam sau Hiệp định Paris không chỉ mang ý nghĩa to lớn về kinh tế – giao thông mà còn là biểu tượng rực rỡ cho ý chí kiên cường, bất khuất của Thủ đô Hà Nội.

Dấu ấn sự kiện quốc tế nổi bật

Không chỉ trong nước, ngày 4/3 cũng ghi dấu những sự kiện quan trọng trên trường quốc tế:

Hiến pháp Hoa Kỳ có hiệu lực (1789): Vào ngày 4/3/1789, bản Hiến pháp của Hoa Kỳ chính thức có hiệu lực, thiết lập mô hình tam quyền phân lập (lập pháp, hành pháp, tư pháp) và trở thành nền tảng pháp lý tối cao của quốc gia này.
Campuchia cấm hút thuốc nơi công cộng (2016): Chính phủ Campuchia đã ban hành quy định cấm hút thuốc tại nơi làm việc và nơi công cộng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Mức phạt được đưa ra là 20.000 riel đối với người vi phạm, và 50.000 riel đối với chủ cơ sở không tuân thủ việc treo biển cấm hoặc vẫn cung cấp gạt tàn cho khách.

Những sự kiện diễn ra vào ngày 4/3, từ những đòn đánh chiến lược mang tính quyết định như Chiến dịch Tây Nguyên đến các chủ trương, chính sách đúng đắn trong thời bình, đều để lại những bài học và giá trị lịch sử to lớn. Việc nhìn lại những cột mốc này không chỉ giúp chúng ta thêm trân trọng quá khứ mà còn củng cố niềm tin để tiếp tục xây dựng và bảo vệ tổ quốc trong kỷ nguyên mới.