Mục tiêu xuất khẩu 74 tỷ USD năm 2026: Cánh cửa rộng mở nhưng “luật chơi” đã khác

Năm 2025, ngành nông nghiệp nước ta đã lập kỷ lục khi bán ra thế giới hơn 70 tỷ USD hàng hóa. Bước sang năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu con số này phải lên tới 73 – 74 tỷ USD. Đây là tin rất vui vì đầu ra sẽ rộng mở hơn, nhưng cũng là lời nhắc nhở: Khách hàng nước ngoài giờ đây khó tính hơn, họ không chỉ cần ngon mà còn cần “sạch” và “xanh”.

1. Thị trường rộng mở: Không chỉ bán cho “khách quen”

Trước đây, nông sản mình phụ thuộc nhiều vào một vài thị trường lớn, nên hễ họ “hắt hơi sổ mũi” là bà con mình lo sốt vó. Nhưng tin mừng là năm 2026, chúng ta sẽ mở rộng bán hàng đi khắp nơi.

• Châu Âu, Châu Phi: Đang mua hàng của Việt Nam ngày càng nhiều.
• Trung Đông: Khu vực này rất giàu có và đang có nhu cầu lớn về lương thực, thực phẩm, là “mỏ vàng” mới để khai thác.
• Hoa Kỳ, Trung Quốc: Vẫn là khách hàng lớn, nhưng chúng ta đã có kinh nghiệm để thích ứng với các yêu cầu thuế quan hay kiểm dịch của họ.

Lợi ích cho bà con: Khi có nhiều người mua (nhiều chợ), bà con sẽ đỡ lo cảnh bị ép giá hay phụ thuộc vào một thương lái. Con tôm, hạt gạo, trái cây Việt Nam sẽ có mặt ở nhiều kệ siêu thị trên thế giới hơn.

2. Thách thức mới: Khách hàng đòi hỏi “Nông nghiệp Xanh”

Mục tiêu xuất khẩu cao, nhưng Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cũng cảnh báo: Năm 2026 sẽ khó khăn hơn. Tại sao?

Vì thế giới đang thay đổi. Người tiêu dùng nước ngoài giờ đây rất sợ biến đổi khí hậu. Họ yêu cầu:

• Sản phẩm không được gây phá rừng.
• Quy trình nuôi trồng phải giảm phát thải (ít khí nhà kính).
• Không được lạm dụng thuốc hóa học, phải bảo vệ môi trường đất và nước.

Nếu không đáp ứng được các tiêu chuẩn “Xanh” này, dù hàng có rẻ và ngon đến mấy họ cũng có thể trả lại hoặc không mua.

3. Bà con cần làm gì để “bắt nhịp” và làm giàu?

Để miếng bánh xuất khẩu 74 tỷ USD thực sự chảy về túi người nông dân, bà con cần thay đổi tư duy sản xuất ngay từ bây giờ:

• Làm ăn có hội có phường: Đừng làm manh mún nhỏ lẻ nữa. Hãy tham gia hợp tác xã, liên kết với doanh nghiệp để tạo ra vùng nguyên liệu lớn. Doanh nghiệp cần đơn hàng lớn và đồng đều, làm lẻ tẻ rất khó bán.
• Chuẩn hóa vùng trồng: Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về mã số vùng trồng, mã số ao nuôi. Ghi chép nhật ký canh tác rõ ràng để truy xuất nguồn gốc. Khách hàng muốn biết củ khoai, con cá này được nuôi trồng thế nào, ở đâu.
• Chuyển hướng chế biến: Thay vì bán thô (bán lúa, bán quả tươi) giá thấp, hãy nghĩ đến việc sơ chế, chế biến sâu hoặc tận dụng phụ phẩm (vỏ, hạt…) để làm thức ăn chăn nuôi, phân bón. Giá trị sẽ tăng lên gấp nhiều lần.

Lời kết

Cánh cửa xuất khẩu năm 2026 đang mở rất rộng với đích đến 74 tỷ USD. Đây là cơ hội để nông sản Việt Nam cất cánh. “Luật chơi” quốc tế tuy khắt khe nhưng công bằng: Ai làm sạch, làm chuẩn, làm xanh thì người đó thắng lớn.

Chúc bà con một năm canh tác “thắng lợi kép”: Vừa được mùa, vừa được giá xuất khẩu!