Dấu mốc lịch sử 24/1: Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh khai sinh nền Tư pháp Việt Nam
Mô tả: Ngày 24/1/1946 đi vào lịch sử ngành Tư pháp Việt Nam khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 13-SL, văn bản pháp lý đầu tiên quy định về tổ chức tòa án, đặt nền móng cho nhà nước pháp quyền.
Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, ngày 24/1 luôn được ghi nhớ với nhiều sự kiện trọng đại. Đặc biệt, đối với ngành Tư pháp, ngày 24/1/1946 là một cột mốc không thể phai mờ, đánh dấu sự ra đời của hệ thống tòa án cách mạng dưới thời đại Hồ Chí Minh.
Sắc lệnh số 13-SL: “Viên gạch” đầu tiên của nền Tư pháp cách mạng
Chỉ vài tháng sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, nhận thức rõ tầm quan trọng của hệ thống pháp luật trong việc giữ gìn trật tự và công lý, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký ban hành Sắc lệnh số 13-SL. Đây được xem là văn bản pháp lý có tính chất cương lĩnh, quy định cụ thể về cách thức tổ chức các tòa án và các ngạch thẩm phán tại Việt Nam lúc bấy giờ.
Nội dung Sắc lệnh đã thiết lập một hệ thống xét xử phân cấp rõ ràng, bao gồm:
- Tòa án sơ cấp.
- Tòa án đệ nhị cấp.
- Tòa Thượng thẩm.
Bên cạnh đó, văn bản này cũng lần đầu tiên chuẩn hóa các tiêu chuẩn, nhiệm vụ và trách nhiệm của người thẩm phán, đặt ra những yêu cầu khắt khe về đạo đức và năng lực để đảm bảo tính công minh của pháp luật.
Ý nghĩa vượt thời đại
Sắc lệnh số 13-SL không chỉ đơn thuần là một văn bản hành chính, mà cùng với các sắc lệnh tư pháp khác trong năm 1946, nó đã định hình nên nguyên tắc cốt lõi của nền tư pháp Việt Nam: Độc lập – Vì nhân dân – Phục vụ công lý.
Từ nền tảng vững chắc này, hệ thống Tòa án nhân dân Việt Nam đã từng bước được kiện toàn và lớn mạnh, đồng hành cùng đất nước qua các cuộc kháng chiến và công cuộc đổi mới, góp phần quan trọng vào việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa “của dân, do dân và vì dân”.
(Ngoài sự kiện chính trên, ngày 24/1 còn ghi nhận nhiều dấu mốc quan trọng khác như: Thành lập 10 khu rừng cấm đầu tiên của Việt Nam năm 1977; Ngày truyền thống của các cơ quan tham mưu, chính trị, hậu cần Hải quân năm 1959; hay Ngày Quốc tế Giáo dục được Liên Hợp Quốc công nhận lần đầu tiên năm 2019).
