Mỹ chính thức rời Tổ chức Y tế Thế giới: WHO đối mặt khủng hoảng tài chính
Ngày 22/1 (giờ địa phương), Mỹ đã chính thức rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện thực hóa sắc lệnh hành pháp được Tổng thống Donald Trump đưa ra ngay trong ngày đầu nhậm chức năm 2025.
Kiên quyết cắt đứt quan hệ
Bất chấp các cảnh báo về hệ lụy toàn cầu, thông cáo chung từ Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS) cùng Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định Washington sẽ chỉ duy trì hợp tác ở mức tối thiểu để hoàn tất thủ tục rời đi.
Một quan chức cấp cao nhấn mạnh Mỹ không có kế hoạch quay lại hoặc tham gia với tư cách quan sát viên tại Tổ chức Y tế Thế giới. Thay vào đó, nước này sẽ chuyển hướng sang làm việc trực tiếp với từng quốc gia (hợp tác song phương) thay vì thông qua các cơ chế đa phương.
Tranh cãi về khoản nợ 260 triệu USD
Theo quy định, Mỹ cần thông báo trước 01 năm và thanh toán toàn bộ các khoản nợ tài chính (ước tính khoảng 260 triệu USD) trước khi rời tổ chức. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Mỹ lập luận rằng luật không bắt buộc phải thanh toán hết số tiền này mới được rút lui.
Về phía Tổ chức Y tế Thế giới, cơ quan này xác nhận Mỹ vẫn chưa chi trả niên liễm cho các năm 2024 và 2025. Vấn đề xử lý khoản nợ này dự kiến sẽ trở thành tâm điểm thảo luận tại cuộc họp Ban chấp hành WHO vào tháng 2 tới.
WHO “lao đao” vì mất nguồn tài trợ lớn nhất
Quyết định của Mỹ đã đẩy Tổ chức Y tế Thế giới vào một cuộc khủng hoảng tài chính trầm trọng. Trước đây, Mỹ là nhà tài trợ lớn nhất, đóng góp tới 18% tổng ngân sách hoạt động của tổ chức.
Hệ quả nhãn tiền là WHO buộc phải thực hiện các biện pháp “thắt lưng buộc bụng” khắc nghiệt:
- Cắt giảm một nửa đội ngũ quản lý.
- Thu hẹp quy mô nhiều chương trình y tế quan trọng.
- Dự kiến sa thải khoảng 25% nhân sự vào giữa năm nay.
Giới chuyên gia cảnh báo động thái này sẽ làm suy yếu nghiêm trọng mạng lưới hợp tác quốc tế trong việc phòng ngừa và ứng phó dịch bệnh. Ông Bill Gates – Chủ tịch Quỹ Gates nhận định Washington khó có khả năng quay lại trong ngắn hạn, song ông nhấn mạnh một thông điệp: “Thế giới cần Tổ chức Y tế Thế giới“.
