Báo động: 1 triệu người chết/năm do ô nhiễm không khí tại đồng bằng Ấn – Hằng
Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố báo cáo chấn động về tình trạng ô nhiễm không khí tại khu vực đồng bằng sông Ấn – Hằng và chân dãy Himalaya. “Sát thủ thầm lặng” này đang cướp đi sinh mạng của 1 triệu người mỗi năm và thổi bay 10% GDP toàn khu vực.
Bụi mịn cao gấp 20 lần mức an toàn
Báo cáo “Giải pháp cho không khí sạch hơn” chỉ ra thực tế đáng sợ: Nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình năm tại đây đang cao gấp 7-20 lần mức khuyến nghị của WHO.
WB đã “chỉ mặt đặt tên” 5 thủ phạm chính gây ra thảm họa ô nhiễm không khí này:
- Sử dụng nhiên liệu rắn (than, củi) để nấu nướng, sưởi ấm.
- Đốt nhiên liệu hóa thạch kém hiệu quả trong công nghiệp.
- Khí thải từ xe cộ lạc hậu.
- Đốt rơm rạ và quản lý chất thải chăn nuôi kém.
- Đốt rác thải sinh hoạt bừa bãi.

Việc phơi nhiễm PM2.5 ở mức cao không chỉ hủy hoại phổi, tim mạch mà còn làm suy giảm nhận thức và sự phát triển thể chất của trẻ em, tạo gánh nặng y tế khổng lồ cho người nghèo.
Mục tiêu “35 vào năm 35” và Chiến lược 4I
WB khẳng định không có “đũa thần” đơn lẻ nào giải quyết được khủng hoảng. Để giải cứu bầu trời, WB đề xuất lộ trình với mục tiêu cụ thể: Đưa nồng độ PM2.5 xuống dưới 35 µg/m³ vào năm 2035.
Để đạt được con số này, một khuôn khổ hành động mang tên “4I” đã được thiết lập:
- Information (Thông tin): Dữ liệu minh bạch, đồng bộ.
- Incentives (Khuyến khích): Tạo động lực chuyển đổi xanh.
- Institutions (Thể chế): Hợp tác liên ngành, liên quốc gia.
- Infrastructure (Hạ tầng): Đầu tư giao thông điện, xử lý rác thải hiện đại.
Báo cáo nhấn mạnh, ô nhiễm không khí không biên giới, do đó sự hợp tác khu vực là điều kiện tiên quyết để tìm lại bầu không khí sạch cho Nam Á.
