Cảnh báo mới: Vật nuôi thân thiết là “cầu nối” lây truyền nhiều bệnh nguy hiểm sang người

Một nghiên cứu chấn động từ Đại học Liverpool (Anh) vừa chỉ ra rằng: Chính những loài vật nuôi gần gũi nhất với con người như chó, mèo, gia súc lại là nguồn cung cấp manh mối quan trọng nhất về sự xuất hiện của các bệnh truyền nhiễm mới.

Càng thân thiết lâu, càng dễ lây bệnh

Các nhà khoa học đã tìm ra một quy luật đáng lo ngại: Số lượng ký sinh trùng và mầm bệnh lây truyền giữa người và động vật tỷ lệ thuận với thời gian loài vật đó được thuần hóa. Nghĩa là, loài nào sống bên cạnh con người càng lâu đời, nguy cơ lây chia sẻ mầm bệnh càng lớn.

Sử dụng cơ sở dữ liệu khổng lồ về Bệnh truyền nhiễm (EID2), nhóm nghiên cứu đã đưa ra những con số biết nói:

• Chó: Loài vật được thuần hóa hơn 17.000 năm, hiện chia sẻ tới 71 loại ký sinh trùng và mầm bệnh với con người.
• Gia súc (Bò): Với lịch sử 11.000 năm chung sống, chúng đã tích lũy và lây truyền 34 loại mầm bệnh khác nhau sang người.

Vật nuôi đóng vai trò “trung tâm” trong mạng lưới dịch bệnh

Tiến sĩ Marie McIntyre, nhà dịch tễ học thuộc nhóm nghiên cứu giải thích: “Trước nay chúng ta thường lo sợ mầm bệnh từ động vật hoang dã. Tuy nhiên, nghiên cứu này chứng minh vật nuôi đóng vai trò là ‘cầu nối’ trung gian quan trọng. Chính chúng đã mang mầm bệnh từ tự nhiên và truyền sang con người qua hàng ngàn năm tiếp xúc gần gũi.”

Những loài vật nuôi này nằm ở vị trí “trung tâm” của mạng lưới lây truyền, kết nối trực tiếp các mầm bệnh từ môi trường hoang dã vào cộng đồng dân cư.

Dữ liệu lớn giúp dự báo đại dịch tương lai

Nghiên cứu này dựa trên cơ sở dữ liệu EID2 – một kho tàng thông tin được tổng hợp từ hơn 60 triệu bài báo và tài liệu khoa học trên toàn cầu. Hệ thống này không chỉ theo dõi các tác nhân gây bệnh lây từ vật nuôi sang người mà còn tham chiếu chéo với dữ liệu biến đổi khí hậu.

Việc phân tích dữ liệu lớn theo cách này giúp các nhà khoa học giải mã được cơ chế lây lan của các dịch bệnh hiện tại, đồng thời dự báo sớm những mối đe dọa sức khỏe mới có thể bùng phát trong tương lai do tác động của môi trường và biến đổi khí hậu.