Chuyện lạ ở Phong Quang: “Ngân hàng” không giao dịch tiền, chỉ trao niềm tin và… gà đen
Lời dẫn: Trên đỉnh núi Mạ Cao xanh mướt thuộc xã Phong Quang (Thái Nguyên), có một “ngân hàng” hoạt động theo cơ chế vô cùng đặc biệt. Ở đó, người ta không vay tiền, cũng chẳng tính lãi suất bằng vàng hay ngoại tệ. “Vốn” được trao đi là những chú gà đen giống, và “lãi” thu về chính là sinh kế bền vững và nụ cười của những người đồng đội Cựu chiến binh. Đó là câu chuyện về mô hình “Ngân hàng gà đen” đang làm thay đổi diện mạo thôn nghèo Nà Đán.
Từ “vốn” niềm tin của người cựu binh đi đầu
Câu chuyện bắt đầu vào năm 2024, khi ông Nguyễn Trọng Lạc (thôn Nà Đán) trở thành người đầu tiên “mở tài khoản” tại ngân hàng đặc biệt này. Được Hội Cựu chiến binh xã hỗ trợ 50 con gà đen giống, ông Lạc không giấu được sự lo lắng xen lẫn kỳ vọng.
Gà đen (hay gà H’Mông) là giống gà quý, thịt chắc, xương đen, giá trị dinh dưỡng cao nhưng vốn được xem là “khó tính”. Tuy nhiên, nhờ sự hướng dẫn tận tình của cán bộ thú y và lợi thế vườn đồi rộng hơn 3ha dưới chân núi Mạ Cao, đàn gà của ông Lạc lớn nhanh như thổi. Tiếng gõ vào chậu ngô mỗi sáng giờ đây đã trở thành tín hiệu quen thuộc để hơn 100 chú gà lông mượt, chân cao ùa về. Từ những lứa gà xuất bán với giá cao hơn hẳn gà ta thông thường, ông Lạc không chỉ thoát nghèo mà còn xây lại được chuồng trại, bể nước và làm đường bê tông khang trang lên lán trại.
Cơ chế “vay – trả” thắm đượm nghĩa tình
Điều khiến mô hình này trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở hiệu quả kinh tế, mà ở triết lý hoạt động: “Nhận của người đi trước, trao lại cho người đi sau”.
Theo quy định của “Ngân hàng gà đen”:
- Hội viên khó khăn sẽ được cấp con giống và hỗ trợ kỹ thuật/thức ăn ban đầu.
- Sau khi nuôi có lãi và đủ thời gian, hội viên không trả tiền mà sẽ hoàn trả lại số lượng con giống (bằng hoặc nhiều hơn số ban đầu) cho Hội.
- Số con giống này tiếp tục được chuyển giao ngay cho một hội viên nghèo khác để bắt đầu vòng quay mới.
Ông Lạc, sau khi thành công, đã vui vẻ bàn giao lại số gà giống để “ngân hàng” tiếp tục giải ngân cho hộ tiếp theo. Ông chia sẻ: “Mình nhận được cái cần câu, giờ câu được cá rồi thì phải đưa cần cho người khác, còn chỉ cho họ cách mắc mồi nữa chứ!”
Ngọn lửa lan tỏa
Người tiếp nối ngọn lửa ấy là anh Cao Thịnh Hữu, cũng ở thôn Nà Đán. Nhận 60 con gà giống từ lứa của ông Lạc, anh Hữu như được tiếp thêm động lực. Không chỉ là con giống vật chất, đó còn là niềm tin và trách nhiệm mà người đi trước gửi gắm.
Mô hình “Ngân hàng gà đen” tại Phong Quang giờ đây không chỉ giải quyết bài toán “con gà, quả trứng” cho các hộ Cựu chiến binh khó khăn, mà còn khơi dậy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái. Mỗi lứa gà lớn lên là một hộ dân thoát nghèo, và cứ thế, niềm hy vọng được chuyền tay nhau, phủ xanh những sườn đồi Mạ Cao bằng sự trù phú và ấm no.
Kết luận: Không cần nguồn vốn khổng lồ hay thủ tục phức tạp, “Ngân hàng gà đen” đã chứng minh rằng: Đôi khi, giải pháp thoát nghèo hiệu quả nhất lại đến từ những điều giản dị nhất, được xây đắp bằng sự sẻ chia và niềm tin trong cộng đồng.
