Mô hình “biến rác thành tiền”: Cách bà con Ninh Bình vừa làm sạch ngõ xóm, vừa có quỹ từ thiện

Rác thải sinh hoạt ở quê mình xưa nay thường bị coi là đồ bỏ đi, thậm chí là gánh nặng vì không biết đổ đâu cho hết, đốt thì khói bụi, chôn thì ô nhiễm. Thế nhưng, tại xã Hải Xuân (tỉnh Ninh Bình), rác lại được nâng niu như “tài sản”. Nhờ mô hình biến rác thành tiền, các chị em phụ nữ ở đây không chỉ làm sạch đường làng ngõ xóm mà còn gây dựng được quỹ hàng chục triệu đồng để giúp đỡ người nghèo. Cách làm của họ ra sao? Mời bà con cùng tham khảo.

1. Cách làm đơn giản, ai cũng làm được

Mô hình này bắt đầu từ ý tưởng rất thực tế: Thay vì vứt tất cả rác vào một túi rồi chờ xe rác đến gom, hoặc tệ hơn là vứt xuống sông, đốt ngoài vườn, bà con bắt đầu học cách phân loại.

Cách làm của Hội phụ nữ xã Hải Xuân rất dễ áp dụng:

• Rác bán được: Các loại vỏ chai nhựa, lon bia, giấy bìa các tông, sắt vụn… được bà con gom riêng.
• Tập kết định kỳ: Đến ngày quy định hàng tháng, chị em mang số “phế liệu” này đến điểm tập trung của chi hội.
• Bán gây quỹ: Số rác này được bán cho cơ sở thu mua phế liệu. Tiền thu được không chia về cho cá nhân mà sung vào quỹ chung của Hội.

Việc này nghe thì nhỏ, nhưng hiệu quả thì cực lớn. Nó giúp giảm lượng rác thải ra môi trường đất, nước, hạn chế việc đốt rác gây khói bụi độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe con cháu sau này.

2. Những con số “biết nói”: 65 triệu đồng từ rác

Nhiều bà con có thể nghĩ: “Vài cái vỏ chai thì đáng bao nhiêu tiền?”. Nhưng thực tế đã chứng minh sức mạnh của tinh thần đoàn kết: “Tích tiểu thành đại”.

Sau 2 năm triển khai (từ tháng 10/2023), mô hình biến rác thành tiền tại đây đã đạt được những kết quả bất ngờ:

• Thu gom: Được hơn 35 tấn phế liệu các loại.
• Gây quỹ: Thu về số tiền mặt lên tới 65 triệu đồng.

Số tiền này được sử dụng công khai, minh bạch vào những việc nghĩa tình, ấm lòng tình làng nghĩa xóm:

• Tặng 320 suất quà cho phụ nữ và trẻ em nghèo.
• Nhận đỡ đầu cho 12 cháu nhỏ mồ côi.
• Trồng cây xanh và xây dựng các công trình công cộng cho xóm làng.

3. Sáng tạo để làng quê thêm đẹp

Không chỉ dừng lại ở việc gom rác bán lấy tiền, bà con nơi đây còn có những sáng kiến rất hay để làm đẹp quê hương từ chính những thứ bỏ đi:

• Biển báo từ lốp xe cũ: Những chiếc lốp xe hỏng thay vì vứt đi đã được sơn sửa lại, biến thành các biển báo giao thông, biển tuyên truyền như “Chung tay bảo vệ môi trường”, “Không xả rác ra sông”. Vừa tiết kiệm, vừa độc đáo lại thu hút sự chú ý của người dân.
• Hố rác hữu cơ tại nhà: Bà con vận động nhau mỗi nhà đào một hố nhỏ để chôn lấp rác hữu cơ (rau củ thừa, lá cây…). Cách này vừa sạch nhà, lại vừa có nguồn phân bón hoai mục rất tốt để bón cho cây trồng, rau màu.

4. Lan tỏa cách làm hay

Từ một vài chi hội ban đầu, thấy cách làm hay và ý nghĩa, đến nay xã Hải Xuân đã nhân rộng ra 40 chi hội với gần 1.400 người tham gia. Mô hình này vinh dự được chọn là điển hình tiên tiến để báo cáo với các cấp lãnh đạo Trung ương.

Ông Hoàng Minh Giang, Phó Chủ tịch xã khẳng định sẽ phấn đấu để 100% các chi hội trong xã đều áp dụng cách làm này.

Lời kết

Câu chuyện ở Ninh Bình cho thấy: Rác cũng là tài nguyên nếu chúng ta biết cách xử lý. Mô hình biến rác thành tiền không đòi hỏi kỹ thuật cao siêu, không tốn kém chi phí, chỉ cần sự đồng lòng của bà con.

Hy vọng từ bài viết này, bà con ở các địa phương khác có thể học hỏi, áp dụng để vừa giữ gìn vệ sinh chung, vừa có thêm nguồn quỹ hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn ngay trong thôn xóm mình.