Điều tra địa chất vùng khoáng sản độc hại: Chuẩn hóa quy trình, tăng quyền lợi người lao động
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa chính thức ban hành Thông tư 73/2025/TT-BNNMT, thiết lập “hàng rào kỹ thuật” thống nhất cho công tác điều tra địa chất môi trường tại các khu vực có khoáng sản độc hại. Quy định mới không chỉ chuẩn hóa định mức kinh tế – kỹ thuật mà còn chú trọng đặc biệt đến an toàn và quyền lợi của người làm nghề.
Thiết lập “khung cứng” cho quy trình điều tra
Thông tư 73/2025/TT-BNNMT ra đời được xem là bước ngoặt trong việc chuyên nghiệp hóa hoạt động điều tra địa chất tại những vùng nhạy cảm về môi trường. Các định mức kinh tế – kỹ thuật giờ đây được áp dụng đồng bộ cho toàn bộ chuỗi quy trình: từ lập đề án, khảo sát địa vật lý, lấy mẫu môi trường, điều tra xã hội học cho đến lập bản đồ và báo cáo tổng kết.
Việc chuẩn hóa này dựa trên nền tảng Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024, giúp các đề án tránh tình trạng dàn trải, thiếu chiều sâu. Khi các yếu tố như nhân công, thiết bị, vật tư được lượng hóa rõ ràng, công tác đánh giá rủi ro phát tán chất độc hại sẽ trở nên chính xác và khoa học hơn.
Giảm giờ làm, tăng hệ số cho vùng khó khăn
Một điểm sáng nhân văn của quy định mới là việc điều chỉnh chế độ làm việc cho nhân sự thực hiện điều tra địa chất trong môi trường độc hại. Cụ thể, thời gian lao động được quy đổi: 1 ngày công chỉ tính 6 giờ làm việc (thay vì 8 giờ như điều kiện bình thường).
Bên cạnh đó, bộ định mức mới đã đưa vào các “hệ số điều chỉnh” sát sườn với thực tế:
- Địa hình: Phân thành 4 mức từ thuận lợi đến rất khó khăn.
- Thời tiết: Tính toán riêng cho các vùng đặc thù như miền núi phía Bắc, Tây Nguyên – nơi mưa nhiều và địa hình chia cắt.
ThS. Nguyễn Song Tùng (Liên đoàn Địa chất Trung Trung Bộ) đánh giá quy định này rất sát thực tế. Ông chia sẻ: “Có những tuyến khảo sát, riêng việc tiếp cận điểm đo đã mất trọn một ngày. Việc đưa hệ số điều chỉnh vào định mức giúp phản ánh đúng hao phí lao động, giảm áp lực chạy theo khối lượng cho anh em kỹ thuật.”
Nâng cao độ tin cậy của dữ liệu môi trường
Việc chi tiết hóa định mức sử dụng thiết bị, năng lượng gắn với từng loại hình công việc giúp các đơn vị có cơ sở vững chắc để lập dự toán và thi công.
Theo KS. Phan Quang Trung (Liên đoàn Địa chất Trung Trung Bộ), khi khối lượng công việc và thời gian được tính toán sòng phẳng, các nhóm thực địa sẽ có điều kiện làm việc kỹ lưỡng hơn tại từng vị trí thay vì phải rút ngắn quy trình để kịp tiến độ. Điều này trực tiếp nâng cao chất lượng dữ liệu đầu vào của công tác điều tra địa chất, đảm bảo kết quả đánh giá tác động môi trường và sức khỏe cộng đồng có độ tin cậy cao nhất.
Về lâu dài, Thông tư 73 sẽ là công cụ đắc lực hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát chất lượng đầu tư, hướng tới mục tiêu quản lý khoáng sản độc hại theo phương châm: Phòng ngừa rủi ro – Bảo vệ môi trường – Phát triển bền vững.
