Đánh thức “kho vàng trắng” từ 7.450 hồ chứa: Cuộc chiến gian nan với vấn nạn tận diệt

Việt Nam sở hữu hệ thống hồ chứa khổng lồ được ví như “kho vàng trắng” để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, hành trình đánh thức tiềm năng hồ chứa thủy lợi để phát triển nuôi trồng thủy sản và du lịch sinh thái đang gặp muôn vàn khó khăn, “vật vã” trước vấn nạn đánh bắt tận diệt bằng thuốc nổ, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh nguồn nước và môi trường sinh thái.

“Kho báu” tỷ đô trên mặt nước

Theo thống kê, Việt Nam hiện có hơn 7.450 hồ chứa thủy lợi, thủy điện, tạo ra diện tích mặt nước khổng lồ khoảng 400.000 đến 450.000 héc-ta. Với dung tích trữ hơn 50 tỷ mét khối nước, đây được xem là nguồn tài nguyên vô giá không chỉ phục vụ tưới tiêu, phát điện mà còn là “mảnh đất vàng” cho nuôi trồng thủy sản và du lịch.

Điển hình như hồ Thác Bà, vẻ đẹp và tiềm năng của hồ cần được bảo vệ để khai thác bền vững. Chính phủ và các bộ, ngành đang đặc biệt quan tâm đến bài toán quy hoạch, đánh thức các giá trị quý giá này, nhằm biến lợi thế mặt nước thành động lực kinh tế cho địa phương.

Nỗi đau từ những tiếng nổ “xé lòng” hồ

Tuy nhiên, bức tranh phát triển tiềm năng hồ chứa thủy lợi đang bị nhuốm màu xám xịt bởi tình trạng khai thác thủy sản theo cách hủy diệt. Tại nhiều lòng hồ, thay vì các phương pháp đánh bắt bền vững, một số đối tượng đã sử dụng mìn (thuốc nổ) để tận diệt nguồn lợi thủy sản.

Hệ lụy của phương pháp này là khôn lường. Sức ép từ các vụ nổ khiến hàng tạ cá, thậm chí vài tạ cá chết la liệt. Những con cá lớn từ 5 đến 7kg bị vỡ bong bóng, nát thịt da, chìm xuống đáy hồ và phải 2-3 ngày sau mới nổi lên, gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước. Không chỉ cá, hệ sinh thái thủy sinh trong vùng nổ cũng bị tiêu diệt hoàn toàn.

Hiểm họa chết người từ “cõi mạng”

Nguy hiểm hơn, việc chế tạo và sử dụng thuốc nổ đang trở nên mất kiểm soát do ảnh hưởng từ internet. Nhiều người “lên cõi mạng” học cách chế tạo mìn, làm dây cháy chậm để thực hiện hành vi phi pháp.

Cái giá phải trả không chỉ là môi trường mà còn là tính mạng con người. Đã có những vụ tai nạn thương tâm xảy ra khi mìn bất ngờ phát nổ ngay trên tay người chế tạo. Thi thể nạn nhân bị hất văng chìm xuống lòng hồ, phương tiện nát vụn, để lại nỗi đau dai dẳng cho gia đình và xã hội.

Kết luận

Để thực sự đánh thức được tiềm năng hồ chứa thủy lợi và biến nó thành nguồn lực phát triển bền vững, cần có những biện pháp mạnh tay và đồng bộ hơn nữa từ các cơ quan chức năng nhằm chấm dứt tình trạng đánh bắt tận diệt. Chỉ khi tiếng mìn ngưng nổ, “kho vàng trắng” của đất nước mới thực sự tỏa sáng đúng nghĩa.