Đà Nẵng kích hoạt kịch bản ứng phó xâm nhập mặn: “Cuộc chiến” giữ nguồn nước ngọt đầu năm 2026

Giới thiệu: Ngay từ những ngày đầu tháng 2/2026, tình trạng nhiễm mặn tại khu vực cửa thu nước thô Nhà máy nước Cầu Đỏ (Đà Nẵng) đã diễn biến phức tạp, báo hiệu một mùa khô đầy thách thức. Trước nguy cơ thiếu nước sinh hoạt và sản xuất tương tự các năm 2020-2021, Đà Nẵng đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp công trình và phi công trình để bảo đảm an ninh nguồn nước cho thành phố.

Diễn biến xâm nhập mặn “đến sớm” và phức tạp

Theo ghi nhận thực tế, độ mặn tại sông Cầu Đỏ đã bắt đầu tăng cao bất thường ngay từ đầu tháng 2/2026:

• Thời điểm đỉnh điểm: Lúc 9 giờ ngày 2/2/2026.
• Chỉ số đo được: Độ mặn đạt 377mg/l.
• Đánh giá: Vượt ngưỡng quy chuẩn cho phép (250 – 300mg/l) và duy trì trong nhiều giờ, đe dọa trực tiếp đến khả năng vận hành của nhà máy nước.

Ông Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN-MT) TP. Đà Nẵng nhận định: “Từ tháng 2 đến tháng 4/2026, lượng mưa và nhiệt độ xấp xỉ trung bình nhiều năm. Việc đảm bảo nguồn nước tưới cho vụ Đông Xuân 2025-2026 và cả năm 2026 dự báo sẽ rất khó khăn, nguy cơ tái diễn kịch bản thiếu nước như năm 2020-2021 là rất cao.”

Các giải pháp cấp bách từ Dawaco và chính quyền thành phố

Trước tình hình cấp bách này, Công ty Cổ phần Cấp nước Đà Nẵng (Dawaco) và các đơn vị liên quan đã kích hoạt ngay các phương án ứng phó.

1. Đầu tư hạ tầng kỹ thuật “thần tốc”

Dawaco đang khẩn trương thi công thêm tuyến ống chuyển tải nước thô mới với thông số kỹ thuật ấn tượng:

• Vật liệu: Ống HDPE.
• Đường kính: 1,2m.
• Vị trí: Vượt sông Cầu Đỏ.
• Mục tiêu: Nâng cao công suất cấp nước sinh hoạt cho khu vực trung tâm và tăng khả năng ứng phó linh hoạt khi nguồn nước tại cửa thu bị nhiễm mặn sâu.

2. Bảo vệ sản xuất nông nghiệp

Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Đà Nẵng cũng đã có những động thái quyết liệt để cứu lúa vụ Đông Xuân:

• Chủ động đóng các cửa van tại đập ngăn mặn Duy Thành (xã Duy Nghĩa) để ngăn mặn xâm nhập từ hạ lưu sông Thu Bồn.
• Giữ ngọt cho sông Ly Ly, đảm bảo đủ nguồn nước cho các trạm bơm vận hành ổn định.
• Phối hợp với các địa phương khảo sát thực địa trên các sông Vĩnh Điện, Lạc Thành và La Thọ để thống nhất phương án điều tiết nước.

3. Xây dựng đập thời vụ và điều tiết liên hồ chứa

Sở NN-MT TP. Đà Nẵng đã đề xuất UBND thành phố đầu tư xây dựng đập thời vụ ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Vĩnh Điện với kinh phí khoảng 2,6 tỷ đồng. Công trình này đóng vai trò then chốt trong việc ổn định nguồn nước cho các khu vực Điện Bàn, Hội An và vùng Gò Nổi.

Đồng thời, Sở yêu cầu các chủ hồ thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn phải vận hành xả nước qua phát điện đúng quy định, đảm bảo dòng chảy về hạ du để đẩy mặn.

Kế hoạch hành động dài hạn

Để đảm bảo an toàn cấp nước xuyên suốt năm 2026, Đà Nẵng yêu cầu các địa phương và đơn vị:

1. Rà soát toàn diện: Xây dựng phương án phòng chống hạn, mặn cụ thể cho từng khu tưới và công trình thủy lợi.
2. Giám sát chặt chẽ: Theo dõi liên tục diễn biến độ mặn trên các sông Đầm, Vĩnh Điện, Thu Bồn, Cầu Đỏ.
3. Phản ứng nhanh: Báo cáo ngay khi mực nước sông hạ thấp đột ngột để có phương án xử lý kịp thời, không để người dân thiếu nước sinh hoạt.

Kết luận: Với sự chủ động “đi trước một bước” từ việc đầu tư hạ tầng đường ống đến xây dựng đập ngăn mặn thời vụ, Đà Nẵng đang thể hiện quyết tâm cao độ trong việc kiểm soát tình hình xâm nhập mặn. Tuy nhiên, trước những biến đổi khó lường của thời tiết, việc sử dụng nước tiết kiệm và hiệu quả từ phía người dân cũng là yếu tố quan trọng để cùng thành phố vượt qua mùa khô hạn 2026.