Côn Đảo: Hành trình 5 năm ươm mầm những “đại sứ môi trường” nhí

23/01/2026 Bình Yên

Suốt 5 năm ròng rã, trường Tiểu học Cao Văn Ngọc (đặc khu Côn Đảo) đã kiên trì thực hiện cuộc “cách mạng xanh”, biến một ngôi trường từng ngập rác thải nhựa thành mô hình kiểu mẫu, nơi mỗi học sinh đều trở thành một “đại sứ môi trường” thực thụ.

Từ sân trường ngập rác đến báo động đỏ về môi trường đảo

Trước năm 2019, mỗi giờ tan học, thùng rác tại trường Tiểu học Cao Văn Ngọc lại quá tải bởi hộp xốp, ly nhựa, ống hút và túi ni lông. Đây là thực trạng chung đáng báo động tại Côn Đảo – hòn đảo du lịch nổi tiếng với diện tích gần 76 km².

Với sức ép từ hơn 13.000 dân thường trú và khoảng 600.000 lượt khách mỗi năm, Côn Đảo phải gánh trung bình 27 tấn rác/ngày. Trong đó, lượng rác thải nhựa chiếm hơn 4 tấn. Bãi rác duy nhất trên đảo đã quá tải với 100.000 tấn rác tồn lưu, đe dọa trực tiếp đến hệ sinh thái biển và rừng ngập mặn.

Đứng trước nguy cơ đó, Ban giám hiệu nhà trường đã đặt câu hỏi: “Nếu không thay đổi từ bây giờ, vài năm nữa Côn Đảo sẽ ra sao?”. Từ năm học 2019 – 2020, phong trào “Trường học không rác thải nhựa” chính thức được phát động.

Thay đổi thói quen: Giáo viên phải đi trước

Để thay đổi thói quen dùng đồ nhựa một lần vốn rất tiện lợi là điều không dễ dàng. Thời gian đầu, nhà trường vấp phải sự e ngại từ cả phụ huynh và giáo viên. Tuy nhiên, với phương châm “Thầy cô phải làm gương”, tập thể cán bộ trường Tiểu học Cao Văn Ngọc đã tiên phong nói không với rác thải nhựa.

Sau 5 năm, sự thay đổi đã hiện hữu rõ rệt:

Không còn ly nhựa, ống hút nhựa: Học sinh sử dụng bình nước cá nhân hoặc ly thân thiện môi trường.
Nước uống tại vòi: Hệ thống nước sạch được lắp đặt để hạn chế rác thải.
Không gian xanh: Trên diện tích 15.000 m², các mảng xanh, bồn hoa, vườn rau được phủ kín nhờ công sức của thầy và trò.

Mỗi học sinh là một “đại sứ môi trường”

Thành công lớn nhất của mô hình này không chỉ nằm ở cảnh quan, mà là sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức. Các em học sinh đã trở thành những đại sứ môi trường nhỏ tuổi, mang thói quen sống xanh lan tỏa từ trường về nhà.

Đội Sao Đỏ xanh: Lực lượng nòng cốt giám sát và nhắc nhở các bạn thực hiện phân loại rác, không dùng đồ nhựa.
Tác động ngược đến gia đình: Nhiều học sinh đã thẳng thắn từ chối quà tặng là đồ nhựa dùng một lần hoặc nhắc nhở cha mẹ phân loại rác.

Em Võ Nguyễn Bảo Trâm (lớp 2B) chia sẻ: “Có lần con được tặng quà là đồ nhựa dùng một lần, con đã xin phép không nhận vì nó sẽ ảnh hưởng đến môi trường biển đảo”.

Giáo dục thực tiễn: Học từ thiên nhiên

Để kiến tạo nên những đại sứ môi trường, nhà trường không chỉ dạy lý thuyết mà còn lồng ghép vào thực tiễn:

Tiết học Xanh: 100% lớp học tổ chức thực hành phân loại rác, tái chế vật dụng ngay tại sân trường.
Trải nghiệm tại Vườn quốc gia: Phối hợp với Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo, học sinh được quan sát hệ sinh thái rừng – biển đặc hữu, hiểu rõ mối nguy hại của rác thải nhựa đối với sinh vật.
Hành động thực tế: Các buổi “Làm sạch bãi biển” giúp các em thu gom hàng chục kg rác nhựa mỗi đợt, trực tiếp cảm nhận trách nhiệm bảo vệ quê hương.

Thông tin về Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025

Mô hình của trường Tiểu học Cao Văn Ngọc là một điểm sáng tiêu biểu trong nỗ lực bảo vệ môi trường giáo dục.

Đơn vị tổ chức: Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Vụ Hợp tác quốc tế, Quỹ Vì tương lai xanh (theo chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Thời gian trao giải: 8h00 sáng ngày 31/1/2026.
Địa điểm: Cung Thiếu nhi Hà Nội (Cơ sở 2), Cầu Giấy, Hà Nội.
Theo dõi trực tuyến:
- Website: nongnghiepmoitruong.vn
- Zoom ID: 973 8347 6746 (Mật mã: SA3101).