Quy Định Giải Quyết Bồi Thường Theo Luật Đất Đai Năm 2024

02/04/2026 Bình Yên

Theo giải đáp từ Luật sư Nguyễn An Bình (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội), căn cứ vào các quy định mới nhất của Luật Đất đai năm 2024, việc định đoạt quyền lợi bồi thường khi thu hồi đất đối với nhà ở và công trình xây dựng phụ thuộc hoàn toàn vào hiệu lực của giấy phép tại đúng thời điểm thu hồi đất.

Cụ thể, nếu cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành quyết định thu hồi mà giấy phép xây dựng có thời hạn vẫn còn hiệu lực, công trình đó được công nhận là hợp pháp. Khi đó, chủ sở hữu sẽ được xem xét bồi thường dựa trên giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương, hoặc bồi thường dựa theo mức thiệt hại thực tế.

Các Trường Hợp Không Được Bồi Thường Tài Sản Gắn Liền Với Đất

Trái lại, nếu giấy phép đã hết hiệu lực tại thời điểm thu hồi, công trình sẽ không còn đủ điều kiện pháp lý để nhận bồi thường. Vấn đề này được quy định chi tiết tại Điều 105 Luật Đất đai năm 2024 về các trường hợp không được bồi thường tài sản gắn liền với đất, cụ thể bao gồm:

Tài sản gắn liền với đất thuộc diện thu hồi theo quy định tại các khoản 1, 2, 4, 5 và 8 Điều 81, điểm b và điểm c khoản 1 Điều 82 của Luật này.
Tài sản gắn liền với đất được tạo lập trái quy định của pháp luật hoặc tạo lập trong thời hạn hiệu lực của thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Tài sản gắn liền với đất là phần công trình xây dựng theo giấy phép xây dựng có thời hạn theo pháp luật về xây dựng mà đến thời điểm thu hồi đất giấy phép đã hết thời hạn. Dù không được bồi thường, nhưng chủ sở hữu tài sản trong trường hợp này vẫn được nhà nước xem xét hỗ trợ chi phí để tháo dỡ, phá dỡ, di dời.
Công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và công trình xây dựng khác mà chủ sở hữu công trình tự xác định không còn nhu cầu sử dụng trước thời điểm có quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền.

Nguyên Tắc Bồi Thường Và Hỗ Trợ Di Dời Công Trình

Về nguyên tắc bồi thường, Điều 102 Luật Đất đai năm 2024 quy định rõ đối với nhà ở và công trình phục vụ đời sống phải tháo dỡ khi Nhà nước thu hồi đất. Theo đó, việc bồi thường sẽ được thực hiện theo giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.

Trong trường hợp công trình bị tháo dỡ một phần hoặc toàn bộ mà phần còn lại không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật thì cũng được bồi thường theo nguyên tắc nêu trên. Ngược lại, nếu phần còn lại vẫn bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, việc bồi thường sẽ được tính toán dựa trên mức thiệt hại thực tế.

Tóm lại, yếu tố thời điểm và hiệu lực của giấy phép đóng vai trò then chốt trong việc xác định quyền được bồi thường khi thu hồi đất. Người dân cần theo dõi chặt chẽ thời hạn của giấy phép xây dựng có thời hạn và kịp thời cập nhật các thông báo của cơ quan chức năng để bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của mình, qua đó giảm thiểu rủi ro thiệt hại và tranh chấp phát sinh.