Hợp nhất quy định đất đai: “La bàn” pháp lý giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tra cứu

12/01/2026 Bình Yên

Trước “ma trận” các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai được ban hành liên tục trong thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố Văn bản hợp nhất số 90/VBHN-BNNMT. Đây được xem là bước đi thiết thực giúp người dân và cơ quan quản lý có cái nhìn hệ thống, thống nhất, dù không đặt ra thêm bất kỳ chính sách mới nào.

Không ban hành chính sách mới, chỉ hệ thống hóa để dễ áp dụng

Trao đổi với báo chí, bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khẳng định: Văn bản hợp nhất số 90/VBHN-BNNMT hoàn toàn không đặt ra các quy định đất đai hay chính sách mới.

Thực chất, đây là văn bản tổng hợp, xâu chuỗi các nội dung sửa đổi, bổ sung nằm rải rác tại các Nghị định của Chính phủ đã ban hành trước đó. Việc hợp nhất này tuân thủ đúng Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, nhằm mục đích tối thượng là giúp người dân, doanh nghiệp và cán bộ địa phương dễ dàng tra cứu, áp dụng pháp luật một cách thống nhất, tránh tình trạng “râu ông nọ cắm cằm bà kia” khi phải đối chiếu quá nhiều văn bản cùng lúc.

Bối cảnh ra đời: Cập nhật đồng bộ sau cải cách hành chính

Nhu cầu hợp nhất văn bản trở nên cấp thiết sau một năm đầy biến động của chính sách đất đai:

Luật Đất đai 2024 có hiệu lực sớm từ 1/7/2024.
Mô hình chính quyền hai cấp được áp dụng từ 1/7/2025, dẫn đến việc Chính phủ ban hành Nghị định 151 phân định lại thẩm quyền.
Ngày 15/8/2025, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 226/2025/NĐ-CP sửa đổi hàng loạt quy định chi tiết.

Văn bản số 90 ra đời chính là để hợp nhất các nội dung của Nghị định 226 với 5 nghị định quan trọng trước đó (về giá đất, bồi thường tái định cư, cấp Giấy chứng nhận, đất trồng lúa…). Nhờ đó, bức tranh pháp lý về quy định đất đai trở nên liền mạch và rõ ràng hơn.

Định hướng 2026: Số hóa dữ liệu và siết chặt kỷ cương

Bên cạnh việc chuẩn hóa văn bản, ngành tài nguyên môi trường đang chuẩn bị cho những bước chuyển mình lớn hơn theo Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước (ký ngày 6/1/2026).

Theo đó, các quy định đất đai trong thời gian tới sẽ tập trung vào các mục tiêu chiến lược:

Minh bạch dữ liệu: Phấn đấu đến hết năm 2026 hoàn thành việc đo đạc, số hóa và làm sạch dữ liệu đất đai trên toàn quốc. Dữ liệu này sẽ được kết nối liên thông, giúp người dân tra cứu thông tin nhanh chóng.
Công bằng trong tiếp cận: Xây dựng cơ chế để mọi thành phần kinh tế bình đẳng trong tiếp cận đất đai; ưu tiên quỹ đất cho nhà ở xã hội, hạ tầng và công nghiệp.
Kiên quyết thu hồi: Làm rõ trách nhiệm cá nhân, tổ chức và cương quyết thu hồi những diện tích đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích gây lãng phí nguồn lực quốc gia.

Hiện tại, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang khẩn trương xây dựng kế hoạch để thể chế hóa các chủ trương này, đảm bảo đất đai thực sự trở thành nguồn lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.