Cảnh báo nóng: Sử dụng đất không đúng mục đích có thể bị xử lý hình sự từ 25/1/2026

17/01/2026 Bình Yên

Một động thái mạnh mẽ từ 11 cơ quan Trung ương vừa được cụ thể hóa bằng Thông tư liên tịch số 11/2025. Theo đó, hành vi sử dụng đất không đúng mục đích gây lãng phí sẽ là căn cứ để khởi tố, điều tra và xét xử hình sự.

11 Cơ quan cùng “tuyên chiến” với lãng phí đất đai

Thông tư liên tịch số 11/2025/TTLT vừa được ban hành bởi sự thống nhất của các cơ quan quyền lực nhất (VKSND Tối cao, TAND Tối cao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính…). Văn bản này hướng dẫn chi tiết việc xác định “hành vi lãng phí” để áp dụng các chế tài của Bộ luật Hình sự.

Điều này đồng nghĩa với việc, các sai phạm về đất đai từ nay sẽ không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính hay kiểm điểm rút kinh nghiệm, mà hoàn toàn có thể dẫn đến vòng lao lý nếu gây hậu quả lãng phí nghiêm trọng.

Những hành vi “Sử dụng đất không đúng mục đích” bị “tuýt còi”

Theo Điều 8 của Thông tư, các dấu hiệu vi phạm điển hình trong quản lý và sử dụng đất đai bao gồm:

Sai mục đích: Sử dụng đất không đúng mục đích đã được Nhà nước giao, cho thuê hoặc công nhận quyền sử dụng.
Dự án “treo”: Đất không được sử dụng trong 12 tháng liên tục sau khi bàn giao hoặc chậm tiến độ 24 tháng so với dự án đầu tư.
Chây ỳ trả đất: Không thực hiện đúng thời hạn trả lại đất khi có quyết định thu hồi.

Các sai phạm quản lý khác cũng vào tầm ngắm

Ngoài hành vi trực tiếp sử dụng đất không đúng mục đích, Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm hình sự đối với các khâu quản lý, quy hoạch:

Giao/Cho thuê sai: Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng hoặc không qua đấu giá/đấu thầu theo quy định.
Nghĩa vụ tài chính: Chậm xác định giá đất, dẫn đến thất thoát hoặc chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Bồi thường/Giải phóng mặt bằng: Cố ý trì hoãn GPMB, thực hiện bồi thường, tái định cư sai quy định gây lãng phí.
Quy hoạch: Phê duyệt dự án nhà ở không phù hợp với quy hoạch đô thị và nông thôn.

Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 25/1/2026. Đây là lời cảnh báo đanh thép đối với các cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp cần phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật, đảm bảo sử dụng nguồn tài nguyên đất đai hiệu quả, đúng mục đích.